Zaczęło się od... dziennikarzy. To właśnie żurnaliści „Tygodnika Sportowego”, w 1921 roku, zaproponowali utworzenie rozgrywek o Puchar Polski. Odzewu nie było i projekt upadł. Ale do czasu. Po pięciu latach udało się rozegrać pierwszą edycję, choć zarazem ostatnią w okresie międzywojennym. Pucharowa machina rozkręciła się na dobre w 1950 roku. I tak kręci się do dziś. Nie brakowało w nim interesujących wydarzeń, mało znanych faktów i ciekawostek. My wybraliśmy 10 z nich, choć zapewne można ich znaleźć jeszcze drugie tyle. Wszystko przed nami, bo rozgrywki Fortuna Pucharu Polski mają się dobrze i nic nie wskazuje, by miało to się zmienić.
- Wisła Kraków była pierwszym, historycznym zdobywcą Pucharu Polski. W 1926 roku, w finale Biała Gwiazda pokonała Spartę Lwów 2:1. Wisła potrzebowała tylko trzech meczów, by zdobyć trofeum. To najmniej w historii. Toruński Klub Sportowy był jednak pierwszą drużyną, która także trzykrotnie zagrała w tej edycji Pucharu Polski. Napastnikiem tego klubu był Józef Stogowski, który został nawet olimpijczykiem, ale w… hokeju. Boisko zamienił na lodowisko, korki na łyżwy, a pozycję napastnika na bramkarza.
- Do tej pory tylko 3 klubom udało się zdobyć Fortuna Puchar Polski przynajmniej trzy razy z rzędu. Są to Górnik Zabrze (5 triumfów od sezonu 1967/68 do1971/72), Amica Wronki (3 wygrane od 1997/98 do 1999/00) oraz Legia Warszawa (3 zwycięstwa od 2010/11 do 2012/13). Do tego elitarnego grona nie udało się dołączyć Rakowowi Częstochowa, który po triumfach w 2021 i 2022 roku, przegrał w ubiegłorocznym finale z Legią Warszawa.
- Raków w drodze do finału w 2023 roku w 4 wyjazdowych meczach nie stracił gola (1:0 z Zagłębiem Sosnowiec, 1:0 z Pogonią Szczecin, 3:0 z Motorem Lublin i 1:0 z Górnikiem Łęczna). Podobnego wyczynu dokonał w sezonie 2021/22 Lech Poznań (ale nie stracił gola w 5 meczach), przegrał jednak w finale właśnie z Rakowem 1:3.
- KKS Kalisz był rewelacją Fortuna Pucharu Polski w sezonie 2022/23. Drugoligowiec w drodze do półfinału (gdzie przegrał 0:1 z Legią Warszawa) wyeliminował trzy kluby z ekstraklasy: Widzew Łódź (po niesamowitym meczu 5:5, karne 4:3), Górnika Zabrze (3:3, karne 5:3) i Śląsk Wrocław (3:0).
- Osiem finałów Fortuna Pucharu Polski rozegrano na PGE Narodowym. Pierwszy odbył się w 2014 roku, gdy Zawisza dopiero w rzutach karnych wygrał z Zagłębiem Lubin. Po 90 minutach i dogrywce był bezbramkowy remis. To był pierwszy triumf klubu z Bydgoszczy w tych rozgrywkach. W 2020 i 2021 roku finały, w związku z pandemią koronawirusa, odbyły się w Lublinie.
- Dwudziestka Legii. Zespół ze stolicy jest najbardziej utytułowanym klubem w historii krajowego pucharu. W tych rozgrywkach triumfował aż 20 razy (26 razy grał w finale). Po raz pierwszy Wojskowi zdobyli to cenne trofeum w 1955 roku, ale po raz ostatni w ubiegłym roku, gdy w wielkim finale lepiej strzelali rzuty karne od Rakowa Częstochowa. W sezonie 2023/24 Legii „powineła się noga” już w 1/8 finału. Wojskowi niespodziewanie przegrali 1:2 w Kielcach z Koroną.
- Raków miał w ubiegłym sezonie szansę na podwójną koronę (zdobycie mistrzostwa i krajowego pucharu w jednym sezonie). Ale nie udało się. W historii polskiego futbolu było 14 takich przypadków, ostatnia takiego spektakularnego wyczynu (w sezonie 2017/18) dokonała Legia Warszawa.
- Siedem razy zdarzyło się, by w finale Fortuna Pucharu Polski aktualny lider zagrał z wiceliderem ekstraklasy. Co ciekawe Legii zabrakło w tym zestawieniu tylko raz. Oto te przypadki:
1968/1969, Górnik Zabrze (wicelider) – Legia Warszawa (lider) 2:0
1971/1972, Górnik Zabrze (lider) – Legia Warszawa (wicelider) 5:2
2007/2008, Legia Warszawa (wicelider) – Wisła Kraków (lider) 0:0, karne 4:3
2011/2012, Legia Warszawa (lider) – Ruch Chorzów (wicelider) 3:0
2014/2015, Legia Warszawa (lider) – Lech Poznań (wicelider) 2:1
2021/2022, Raków Częstochowa (wicelider) – Lech Poznań (lider) 3:1
2022/2023, Raków Częstochowa (lider) – Legia Warszawa (wicelider) 0:0, karne 5:6
- Pora na zagadkę z błyskawicznym rozwiązaniem. Co łączy Pogoń Szczecin, Polonię Bytom i Zagłębie Lubin? Te drużyny najczęściej w historii (każda po trzy razy) brały udział w finale Pucharu Polski, ale ani razu nie sięgnęły po trofeum.
Pogoń Szczecin (1980/81 – 0:1 z Legią, 1981/82 – 0:1 z Lechem, 2009/10 – 0:1 z Jagiellonią)
Polonia Bytom (1963/64 – 1:2 z Legią, 1972/73 – 0:0, k. 3:4 z Legią, 1976/77 – 0:1 z Zagłębiem Sosnowiec)
Zagłębie Lubin (2004/05 – 0:2 i 1:0 z Groclinem, zwycięzcę pozbawiono tytułu, 2005/06 – 2:3 i 1:3 z Wisłą Płock, 2013/14 – z Zawiszą 0:0, k. 3:4)
- Czterokrotnie zdarzyło się, że drużyna grająca na co dzień poza ekstraklasą zdobyła Puchar Polski. Na tej liście znajdują się: Stal Rzeszów (sezon 1974/75), Lechia Gdańsk (1982/83), Miedź Legnica (1991/92) i Ruch Chorzów (1995/96). .
