To będzie mecz drużyn spod znaku pewnego drapieżnego ptaka. To nie pomyłka. Polskiego orła nie trzeba nikomu przedstawiać. Od lat widnieje na biało-czerwonej koszulce. Albańczycy podeszli do kwestii królewskiego ptaka jeszcze bardziej holistycznie niż my i całe swoje państwo nazwali „Krainą Orłów”. Podobno mieszkańcy tego kraju są uznawani za jeden z najbardziej gościnnych narodów na świecie, ale przecież Polacy również są znani z serdeczności, otwartości i gotowości do pomocy. Pewno takich podobieństw między oboma narodami jest znacznie więcej, ale są też różnice. Bilans spotkań pomiędzy Polską i Albanią jest wciąż korzystny dla biało-czerwonych. A wszystko zaczęło się 77 lat temu.
NIECODZIENNA CODZIENNOŚĆ
Pierwsze trzy mecze, na przełomie lat 40-tych i 50-tych były tylko towarzyskie. Poważna rywalizacja o punkty zaczęła się znacznie później, ale dłuższe przerwy w polsko-albańskich kontaktach na piłkarskim boisku nie były niczym niecodziennym. Prawie siedemnaście lat różnicy pomiędzy starciem numer 4 i 5 (29 listopada 1953 – 14 października 1970), trzynaście lat pomiędzy spotkaniem numer 5 i 6 (12 maja 1971 – 31 października 1984), szesnaście lat pomiędzy meczem numer 9 i 10 (15 listopada 1989 – 29 maja 2005), wreszcie trzynaście lat pomiędzy potyczką numer 11 i 12 (27 maja 2008 – 2 września 2021). Dopiero w ostatnich latach konfrontacje reprezentacji obu krajów stały się codziennością. Nic w tym dziwnego, skoro ślepy los skojarzył Polskę i Albanię w eliminacjach trzeciego wielkiego turnieju z rzędu (el. MŚ 2022, el. ME 2024, el. MŚ 2026). Mając w pamięci poprzednie, długie przerwy w kontaktach, można użyć stwierdzenia o… „niecodziennej codzienności” w rywalizacji obu reprezentacji.
WSZYSTKIE MECZE Z ALBANIĄ
- 6 listopada 1949, Warszawa, Polska - Albania 2:1, towarzyski
- 1 maja 1950, Tirana, Albania - Polska 0:0, towarzyski
- 29 listopada 1953, Tirana, Albania - Polska 2:0, towarzyski
- 14 października 1970, Chorzów, Polska - Albania 3:0, el. ME
- 12 maja 1971, Tirana, Albania - Polska 1:1, el. ME
- 31 października 1984, Mielec, Polska - Albania 2:2, el. MŚ
- 30 maja 1985, Tirana, Albania - Polska 0:1, el. MŚ
- 19 października 1988, Chorzów, Polska - Albania 1:0, el. MŚ
- 15 listopada 1989, Tirana, Albania - Polska 1:2, el. MŚ
- 29 maja 2005, Szczecin, Polska - Albania 1:0, towarzyski
- 27 maja 2008, Reutlingen (Niemcy), Albania - Polska 0:1, towarzyski
- 2 września 2021, Warszawa, Polska - Albania 4:1, el. MŚ
- 12 października 2021, Tirana, Albania - Polska 0:1, el. MŚ
- 27 marca 2023, Warszawa, Polska - Albania 1:0, el. ME
- 10 września 2023, Tirana, Albania - Polska 2:0, el. ME
BILANS: 15 meczów - 10 zwycięstw Polski - 3 remisy - 2 wygrane Albanii, bramki: 20-10.
Reprezentacja Polski przed pierwszym meczem z Albanią o punkty (14 października 1970 roku, Chorzów, el. ME). Stoją od lewej: Włodzimierz Lubański (kapitan), Piotr Czaja, Jerzy Gorgoń, Joachim Marx, Kazimierz Deyna, Władysław Stachurski, Adam Musiał, Jerzy Wyrobek, Robert Gadocha, Bronisław Bula i Zygfryd Szołtysik.
NA KILKU FRONTACH
Z Albanią graliśmy na wszystkich możliwych frontach, ale najlepiej szło nam w eliminacjach mundialu. Z sześciu spotkań nie przegraliśmy ani jednego. Także w starciach na własnym boisku (a było ich siedem), nigdy nie daliśmy się pokonać. Biorąc pod uwagę, że 26 marca kolejny mecz odbędzie się właśnie w kwalifikacjach do MŚ i na PGE Narodowym, to nietrudno wskazać faworyta.
Bilans z podziałem na rozgrywki:
W eliminacjach MŚ: 6 meczów – 5 zwycięstw Polski – 1 remis – 0 wygranych Albanii, bramki: 11-4.
W eliminacjach ME: 4 mecze – 2 zwycięstwa Polski – 1 remis – 1 wygrana Albanii, bramki: 5-3
Towarzyskie: 5 meczów – 3 zwycięstwa Polski – 1 remis – 1 wygrana Albanii, bramki: 4-2.
Biało-Czerwoni u siebie: 7 meczów – 6 zwycięstw Polski – 1 remis – 0 zwycięstw Albanii, bramki: 14-4
Biało-Czerwoni w Albanii: 7 meczów – 3 zwycięstwa Polski – 2 remisy – 2 zwycięstwa Albanii, bramki: 5-6.
Na neutralnym terenie: 1 mecz – 1 zwycięstwo Polski – 0 remisów – 0 wygranych Albanii, bramki 1-0.
NIEPOKONANI NA NARODOWYM
Albańczycy byli konsekwentni. Jeśli grali u siebie z Polską, to tylko w stolicy. Dzięki temu Tirana aż siedmiokrotnie gościła biało-czerwonych. I to właśnie w tym mieście gospodarze dwukrotnie pokonali naszą drużynę. Za to, aż cztery polskie miasta przyjmowały gości z Albanii. W Warszawie trzy mecze rozegrano na dwóch obiektach: Stadionie Wojska Polskiego i PGE Narodowym. I nasza drużyna także mogą zaimponować konsekwencją. Wszystkie spotkania rozegrane w stolicy zakończyły się jej wygraną. O ile to pierwsze (6 listopada 1949 roku) było tylko starciem towarzyskim, to dwa kolejne miały znacznie większą rangę. Stawką były punkty w el. MŚ 2022 i el. Euro 2024.
- Jeśli masz w składzie Roberta Lewandowskiego, to nie zawahaj się go użyć – tak można podsumować premierowy mecz z Albanią na Narodowym. 2 września 2021 roku biało-czerwoni wygrali 4:1, ale mecz był znacznie bardziej wyrównany niż wskazuje na to wynik. Ale jak zgodnie przyznali po meczu obaj selekcjonerzy (Paulo Sousa i Edoardo Reja), to właśnie „Lewy” zrobił różnicę na boisku. Najpierw otworzył wynik w 12. minucie, a później po jego kapitalnym rajdzie Grzegorz Krychowiak tylko dopełnił formalności strzelając trzeciego gola.
Karol Świderski gola wprawdzie nie strzelił, ale zaliczył asystę przy trafieniu drugiego Karola: Linettego. Ale właśnie „Świder” został bohaterem drugiego meczu z Albanią rozegranego na Narodowym. 27 marca 2023 roku stawką spotkania były punkty w eliminacjach Euro 2024, a jedynego gola strzelił właśnie Świderski. Dla niego mecze reprezentacji mogłyby się odbywać głównie na warszawskim obiekcie. Aż siedem z trzynastu bramek w drużynie narodowej zdobył właśnie na PGE Narodowym.
A teraz szybka wycieczka na Podkarpacie. Mielec debiutował bowiem w roli gospodarza oficjalnego meczu reprezentacji Polski właśnie spotkaniem z Albanią (31 października 1984 roku). Jeden mecz odbył się również na neutralnym terenie – w niemieckim Reutlingen. Kadra Leo Beehnakkera była w trakcie przygotowań do Euro. To zresztą jeden z nielicznych meczów naszej drużyny narodowej rozegranych… dzień po dniu. 26 maja 2008 roku, w tej samej miejscowości, Polska zremisowała z Macedonią (1:1).
Bilans z podziałem na miasta:
Tirana: 7 meczów – 3 zwycięstwa Polski – 2 remisy – 2 wygrane Albanii, bramki: 5-6.
Warszawa: 3 mecze – 3 zwycięstwa Polski – 0 remisów – 0 zwycięstw Albanii, bramki: 7-2
Chorzów: 2 mecze – 2 zwycięstwa Polski – 0 remisów – 0 zwycięstw Albanii, bramki: 4-0.
Mielec: 1 mecz – 0 zwycięstw Polski – 1 remis – 0 zwycięstw Albanii, bramki 2-2.
Szczecin: 1 mecz – 1 zwycięstwo Polski – 0 remisów – 0 zwycięstw Albanii, bramki: 1-0.
Reutlingen: 1 mecz – 1 zwycięstwo Polski – 0 remisów – 0 zwycięstw Albanii, bramki: 1-0.
DUBLETY „ŻURAWIA” I „ŚWIDRA”
Polacy strzelili Albańczykom 20 goli, ale tylko dwóch piłkarzy uczyniło to dwukrotnie. Ale, co ciekawe zrobili to w dwóch meczach z rzędu. I wszystkie mecze, w których „ Żuraw” i „Świder” wpisali się na listę strzelców, zakończyły się wygraną Biało-Czerwonych takim samym rezultatem - 1:0. Maciej Żurawski pokonał albańskiego bramkarza w towarzyskich starciach w 2005 roku oraz trzy lata później. W Szczecinie zdobył bramkę już w 32. sekundzie, a trzy lata później w 3. minucie. Z kolei gole Karola Świderskiego dały nam skromne, ale cenne zwycięstwa w el. MŚ 2022 i el. Euro 2024.
Gole dla Polski (20): 2 - Karol Świderski, Maciej Żurawski, 1 - Jan Banaś, Zbigniew Boniek, Adam Buksa, Gerard Cieślik, Robert Gadocha, Józef Kohut, Grzegorz Krychowiak, Robert Lewandowski, Karol Linetty, Włodzimierz Lubański, Andrzej Pałasz, Włodzimierz Smolarek, Zygfryd Szołtysik, Ryszard Tarasiewicz, Krzysztof Warzycha, Jacek Ziober.
Gole dla Albanii (10): 2 - Loro Borici, 1 – Jasir Asani, Sokol Cikalleshi, Mirlind Daku, Agustin Kola, Sokol Kushta, Refik Resmja, Bedri Omuri, Mehdin Zhega.
DŁUGOWIECZNY KONCEWICZ
Dziesięciu selekcjonerów prowadziło biało-czerwonych w meczach z Albanią. Najlepszym bilansem może pochwalić się Paulo Sousa. To podczas kadencji Portugalczyka nasi piłkarze dwukrotnie pokonali rywali w el. MŚ 2022. Niezwykłego wyczynu dokonał Ryszard Koncewicz. Nie tylko najczęściej prowadził naszą drużynę w starciach z Albańczykami – trzykrotnie – ale pomiędzy pierwszym, a ostatnim jego meczem było aż 20 lat różnicy! Wynikało to oczywiście z tego, że popularny „Faja” (podczas meczu siedział z nieodłączną fajką w ustach) kilkakrotnie w trenerskiej karierze prowadził drużynę narodową. Z Albanią mierzyli się także dwaj selekcjonerzy, którzy doprowadzili naszą reprezentacją do medali w mistrzostwach świata (1974, 1982). Jednak, aż dwa z trzech spotkań rozegranych przez reprezentację prowadzoną przez Kazimierza Górskiego i Antoniego Piechniczka, zakończyły się remisami.
Bilans z podziałem na selekcjonerów:
Wacław Kuchar (1949): 1 mecz – 1 zwycięstwo Polski – 0 remisów – 0 wygranych Albanii, bramki: 2-1
Ryszard Koncewicz (1950, 1953, 1970): 3 mecze – 1 zwycięstwo Polski – 1 remis – 1 wygrana Albanii, bramki: 3-2.
Kazimierz Górski (1971): 1 mecz – 0 zwycięstw Polski – 1 remis – 0 wygranych Albanii, bramki: 1-1.
Antoni Piechniczek (1984-85): 2 mecze – 1 zwycięstwo Polski – 1 remis – 0 wygranych Albanii, bramki: 3-2.
Wojciech Łazarek (1988): 1 mecz – 1 zwycięstwo Polski – 0 remisów – 0 wygranych Albanii, bramki: 1-0.
Andrzej Strejlau (1989): 1 mecz – 1 zwycięstwo Polski – 0 remisów – 0 wygranych Albanii, bramki 2-1.
Paweł Janas (2005): 1 mecz – 1 zwycięstwo Polski – 0 remisów – 0 wygranych Albanii, bramki 1-0.
Leo Beenhakker (2008): 1 mecz – 1 zwycięstwo Polski – 0 remisów – 0 wygranych Albanii, bramki: 1-0.
Paulo Sousa (2021): 2 mecze – 2 zwycięstwa Polski – 0 remisów – 0 wygranych Albanii, bramki: 5-1.
Fernando Santos (2023): 2 mecze – 1 zwycięstwo Polski – 0 remisów – 1 wygrana Albanii, bramki: 1-2.
Selekcjoner Ryszard Koncewicz trzykrotnie prowadził reprezentację Polski w meczach z Albanią, ale między pierwszym, a ostatnim było aż 20 lat różnicy!
BUKSA ŚLADEM KOMORNICKIEGO?
Siedmiu piłkarzy właśnie w meczach z Albanią założyło po raz pierwszy biało-czerwoną koszulkę. Dla Roberta Gronowskiego i Jana Kaudera były to jedyne występy w drużynie narodowej.
Spotkanie z Albanią było reprezentacyjnym debiutem jednej z największych legend poznańskiego Lecha – Teodora Anioły. Jeden z filarów słynnego tercetu A-B-C (Anioła – Białas – Czapczyk) rozegrał w drużynie narodowej tylko siedem spotkań, ale jego bilans w drużynie Kolejorza (138 goli w 198 meczach) daje mu 10. miejsce w gronie najlepszych snajperów w historii rozgrywek o mistrzostwo Polski.
Jedynym graczem, który z tej „siódemki” zagrał na mundialu (Meksyk 1986) był Ryszard Komornicki. Wierzymy jednak, że w ślady pomocnika Górnika Zabrze pójdzie w tym roku Adam Buksa. On już przeszedł do historii, bo jako jedyny z grona „albańskich debiutantów” premierowy mecz w reprezentacji uczcił golem (2 września 2021 roku).
Reprezentacyjne debiuty w meczach z Albanią
Jan Wiśniewski (1949, Polonia Bytom), Teodor Anioła (1950, Lech Poznań), Robert Gronowski (1953, Lechia Gdańsk), Jan Kauder (1953, Polonia Bytom), Ryszard Komornicki (1984, Górnik Zabrze), Adam Buksa (2021, New England Revolution, gol w debiucie).
