Polscy piłkarze po strzeleniu gola Anglikom.Polscy piłkarze po strzeleniu gola Anglikom.
KronikiLepsi od Eskimosów, czyli historia meczów z Anglią
Lepsi od Eskimosów, czyli historia meczów z Anglią
Autor: Rafał Byrski
Data dodania: 30.03.2021
FOT. CYFRASPORTFOT. CYFRASPORT

Z Anglikami zawsze były problemy. Ich „splendid isolation” także w futbolu miała się całkiem dobrze. Wystarczy przypomnieć, że reprezentacja tego kraju zadebiutowała w mistrzostwach świata dopiero dwadzieścia lat po premierowym turnieju w Urugwaju (1930). A jak już Anglicy wystartowali, to się… skompromitowali. No bo jak inaczej skomentować porażkę 0:1 ze Stanami Zjednoczonymi na brazylijskim mundialu? Przed tym spotkaniem dziennikarze z Wysp Brytyjskich pisali, że są tylko dwie nacje, które nie potrafią grać w piłkę: Eskimosi i Amerykanie. Polacy grali wtedy lepiej od Eskimosów, ale nie na tyle, by dostąpić zaszczytu zmierzenia się z „ojcami futbolu”. Do pierwszego starcia doszło dopiero w 1966 roku. Z 19 dotychczasowych meczów, aż 17 było spotkaniami o punkty. Wygraliśmy tylko raz, ale wszystkie spotkania miały niepowtarzalną otoczkę, historię i dramaturgię. Warto je przypomnieć. 

 

 

1966: Anglia – Polska 1:1, czyli funty za Sadka

Styczniowy termin wybitnie nam nie sprzyjał, ale kto by nie chciał zagrać w ojczyźnie futbolu i to z gospodarzami mistrzostw świata 1966? Na stadionie Goodison Park w Liverpoolu Polacy sensacyjnie prowadzili aż do 74. minuty. A zdobywca gola Jerzy Sadek dostał propozycję przejścia do Evertonu za 100 tysięcy funtów. W czasach PRL-u Władysława Gomułki taki transfer nie był jednak możliwy.

1966: Polska – Anglia 0:1, czyli udana rewizyta

Na początku lipca Anglicy złożyli nam rewizytę i wygrali na Śląskim po golu Rogera Hunta. Kilka tygodni później niemal w tym samym składzie zostali mistrzami świata. W Chorzowie sędzią był znany arbiter i… dziennikarz Istvan Zsolt. Węgier miał także prowadzić finał MŚ’66 Anglia – Niemcy, ale podobno Wyspiarze sprzeciwili się temu, pamiętając go właśnie ze spotkania z Polską.

1973: Polska – Anglia 2:0, czyli Górski zostaje

To był mecz o być, albo nie być dla… Kazimierza Górskiego. Na starcie eliminacji MŚ 1974 biało-czerwoni przegrali z Walią (0:2), a porażka w Chorzowie definitywnie przekreślała nasze szanse na awans. Górski zapowiedział, że w przypadku niepowodzenia zrezygnuje z prowadzenia drużyny narodowej. Na szczęście wszystko skończyło się dobrze, choć do dziś trwają spory, kto strzelił pierwszego gola: Jan Banaś czy Robert Gadocha? Drugiego dołożył Włodzimierz Lubański ośmieszając przy okazji ostoję angielskiej defensywy Bobby’ego Moore’a. Niestety kilka minut później kontuzjowany kapitan biało-czerwonych został zniesiony z boiska. Do reprezentacji wrócił dopiero po prawie trzech latach.  Do szczytowej formy nie wrócił już nigdy.  

Kontuzja W. Lubańskiego po starciu z R. McFarlandem

1973: Anglia – Polska 1:1, czyli weszliśmy na salony

Dziennik „The Times” umieścił gola Jana Domarskiego  na liście 50 najważniejszych bramek w historii futbolu. Jeśli olimpijskie złoto Polaków (1972) zostało przyjęte na Zachodzie z dużą rezerwą (turniej piłkarski na Igrzyskach był wtedy uważany za „mistrzostwa krajów socjalistycznych”), to remis na Wembley był już sensacją na skalę światową. Dla nas to właściwie początek najlepszej dekady w historii polskiego futbolu. Dla Anglików początek dekady… najgorszej. W tym czasie Wyspiarzom nie udało się zakwalifikować na dwa mundiale z rzędu (1974, 1978). To do dziś wydarzenie bez precedensu w historii angielskiego futbolu.  

The sun o meczu Anglia - Polska (13.10.1973) The sun o meczu Anglia - Polska (13.10.1973)

1986: Polska – Anglia 0:3, czyli koncert krykiecisty 

„Kocham Cię Polsko!” – mógłby powiedzieć Gary Lineker. I wcale nie chodzi o tytuł pewnego popularnego programu telewizyjnego, ale mecz, który odbył się na meksykańskim mundialu. W piekle Monterrey Anglik ustrzelił hat-tricka, choć wszystko mogło potoczyć się zupełnie inaczej, gdyby Zbigniew Boniek, na początku spotkania wykorzystał sytuację sam na sam z bramkarzem. Później trafiał już tylko Lineker. Trzy gole z Polską to połowa strzeleckiego dorobku byłego krykiecisty w tym turnieju. A tytuł króla strzelców mistrzostw świata zaowocował transferem Anglika do Barcelony.   

Skrót meczu

1989: Anglia – Polska 3:0, czyli pożegnanie Łazarka

Nowy selekcjoner (po mundialu w Meksyku Wojciech Łazarek zastąpił Antoniego Piechniczka), ale wynik taki jak w Monterrey. I znowu ostre strzelanie rozpoczął Lineker. Dla Łazarka był to zresztą pożegnalny mecz w roli trenera kadry.  Starcie na Wembley odbyło się 3 czerwca, a dzień później w naszym kraju miały miejsce pierwsze, częściowo wolne, wybory do sejmu i senatu. W nich obóz solidarnościowy zdecydowanie pokonał przedstawicieli reżimu komunistycznego. I to znacznie wyżej niż Anglicy wygrali z nami na Wembley.  

1989: Polska – Anglia 0:0, czyli bomba „Tarasia”

Po tym strzale huk był taki, jak w trakcie sylwestrowych fajerwerków. Niestety, piłka po atomowym uderzeniu Ryszarda Tarasiewicza odbiła się od poprzeczki i nie wpadła do siatki. Tym razem szczęście było po stronie Petera Shiltona. Ale wcześniej angielski bramkarz bronił jak z nut i to jemu koledzy zawdzięczają bezbramkowy remis na Śląskim. Jednak eliminacje MŚ 1990 zostały przez nas przegrane znacznie wcześniej. 

R. Tarasiewicz trafia w poprzeczkę

1990: Anglia – Polska 2:0, czyli pomyłka „Szpaka”

- Ze stadionu Wembley wita Państwa Dariusz Ciszewski! – tak transmisję kolejnego starcia z Wyspiarzami rozpoczął …. Dariusz Szpakowski. Mecz w eliminacjach Euro 1992 odbył się dokładnie w rocznicę legendarnego spotkania z 1973 roku. Stąd znany komentator chciał zgrabnie nawiązać do swojego słynnego poprzednika Jana Ciszewskiego. Ale wyszło jak wyszło… Wyniku drużyny Kazimierza Górskiego nie powtórzyła także kadra Andrzeja Strejlaua. Broniliśmy się dzielnie niemal przez 40 minut, ale po zagraniu ręką przez Zbigniewa Kaczmarka sędzia podyktował „jedenastkę”, a Lineker wiedział co robić w takiej sytuacji. „Nieźle, ale… Europa ucieka!” – skomentował w punkt naszą porażkę tygodnik „Piłka Nożna”.     

Okładka piłki nożnej po meczu anglia - polska (17.10.1990) Okładka piłki nożnej po meczu anglia - polska (17.10.1990)

1991: Polska – Anglia 1:1, czyli dorównać rugbystom

- Mam nadzieję, że niedługo dorównamy naszym rugbystom, którzy właśnie zdobyli wicemistrzostwo świata – powiedział po meczu trener Anglików Graham Taylor. Selekcjoner biało-czerwonych Andrzej Strejlau nie mógł użyć równie spektakularnego porównania, bo na początku lat 90. przedstawiciele żadnej z naszych gier zespołowych nie odnosili takich sukcesów. Najbliżej byli właśnie piłkarze, ale finalistami Euro 1992 mogli poczuć się tylko przez 20 minut, gdy wygrywali z Anglią, a Irlandia przegrywała z Turcją. Niestety, na stadionie w Poznaniu po raz ostatni skarcił nas Gary Lineker.

1993: Polska – Anglia 1:1, czyli pudło Leśniaka

Strzelił tylko jednego gola w reprezentacji, ale za to komu i gdzie: Anglikom na Śląskim. Dariusz Adamczuk chyba już na zawsze będzie kojarzony właśnie z tym trafieniem. Tak jak Marek Leśniak z  fatalnym pudłem - chwilę po tym, gdy angielski bramkarz Chris Woods podał mu piłkę wprost pod nogi. Okrzyk Dariusza Szpakowskiego: „O Jezus Maria!” niósł się wtedy po wielu polskich domach. Do wygranej zabrakło sześciu minut, a rezerwowy gości Ian Wright miał niestety lepiej nastawiony celownik niż Leśniak.

„Szansa! Go... Aj, Jezus Maria!” Kapitalna okazja M. Leśniaka!

1993: Anglia – Polska 3:0, czyli „Gazza” skandalista

To była okropna jesień w polskim futbolu. Porażka goniła porażkę, a wszystko zaczęło się od gładkiego 0:3 na Wembley. Emocje skończyły się właściwie już po pięciu minutach, gdy Les Ferdinand otworzył wynik. Drugiego gola strzelił Paul Gascoigne - świetny piłkarz i równie zdolny… skandalista. O jego wyskokach, nie tylko alkoholowych, często pisały angielskie bulwarówki. Na amerykański mundial jednak nie pojechał. Grupę wygrali bowiem rewelacyjni Norwegowie przed Holendrami. „Gazza” turniej oglądał w telewizji. I zapewne w pubie.

1996: Anglia – Polska 2:1, czyli bohater roku

Wystarczyło mu siedem minut, by zostać sportowcem 1996 roku. Tylko tyle czasu potrzebował Marek Citko na zwycięstwo w plebiscycie TVP. W głosowaniu audiotele strzelec gola na Wembley pokonał aż siedmiu mistrzów olimpijskich z Atlanty. W tym samym roku Alan Shearer został trzecim piłkarzem w plebiscycie FIFA i trzecim w Europie w plebiscycie tygodnika „France Football”. W bezpośrednim pojedynku z Citką górą był jednak Anglik, który na Wembley dwukrotnie pokonał Andrzeja Woźniaka.   

0:1 M. Citko po podaniu H. Bałuszyńskiego

1997: Polska – Anglia 0:2, czyli angielski dżentelmen

Druga selekcjonerska przygoda Antoniego Piechniczka z reprezentacją Polski kończyła się w smutnym nastroju. To był nasz najgorszy mecz z Synami Albionu na własnym boisku. Porażka mogła być jeszcze wyższa, ale Shearer okazał się dżentelmenem w angielskim stylu i nie wykorzystał rzutu karnego. Eliminacje mundialu 1998 kończyliśmy jednak w fatalnych humorach.

 

A. Shearer marnuje rzut karny, trafia w słupek!

1999: Anglia – Polska 3:1, czyli strach ma wielkie oczy

To miało być nowe otwarcie w wykonaniu Janusza Wójcika, a skończyło się jak za poprzednich selekcjonerów. Dzień wcześniej młodzieżówka Pawła Janasa przegrała z angielskimi rówieśnikami aż 0:5. „Wójt” przestraszył się powtórki i na Wembley grało w pewnym momencie aż siedmiu (!) nominalnych obrońców, w tym Jacek Bąk na środku pomocy. Niewiele to dało, bo trzy gole, w tym jednego ręką, strzelił Paul Scholes. A Jerzy Brzęczek został trzecim Polakiem, po Domarskim i Citce, który zdobył bramkę na Wembley.

2:1 Gol J. Brzęczka, asysta M. Trzeciaka

1999: Polska – Anglia 0:0, czyli człowiek do zadań specjalnych

Po raz czwarty zremisowaliśmy z Wyspiarzami na własnym bosku. Tym razem stawką był awans na Euro 2000. Na stadionie Legii mogliśmy nawet wygrać, ale piłkę meczową zmarnował Radosław Gilewicz. Na człowieka do zadań specjalnych Wójcik wytypował Tomasza Iwana. Selekcjoner kazał mu pilnować słynnego Davida Beckhama, a Polak słownie prowokował Anglika. – Powiedziałem mu coś o jego żonie Victorii (wówczas wokalistce znanego zespołu Spice Girls – przyp. red.). Co dokładnie? Niech to zostanie moją tajemnicą – opowiadał po latach Iwan.  

2004: Polska – Anglia 1:2, czyli „Żuraw” na pocieszenie  

W eliminacjach do niemieckiego mundialu trafiliśmy na aż trzy drużyny z Wysp Brytyjskich: Irlandię Północną, Walię i Anglię. Z tą ostatnią znów zagraliśmy na Śląskim. Drużyna Pawła Janasa strzeliła nawet dwa z trzech goli, ale Arkadiusz Głowacki trafił niestety do własnej bramki. Na pocieszenie pozostał nam kapitalny gol Macieja Żurawskiego.

1:1 Gol M. Żurawskiego

2005: Anglia – Polska 2:1, czyli wieczór w Teatrze Marzeń

Biało-czerwoni zagrali w Teatrze Marzeń, ale marzeń, choćby o remisie, nie udało się osiągnąć. W Manchesterze gole dla gospodarzy strzelały takie gwiazdy angielskiego futbolu jak Michael Owen i Frank Lampard. Przedzielił je Tomasz Frankowski, który rok później trafił do Wolverhampton. Ale kariery w Anglii nie zrobił, skończyło się na zaledwie 16 meczach dla Wilków.

1:1 T. Frankowski wyrównuje tuż przed przerwą!

2012: Polska – Anglia 1:1, czyli wspólna kąpiel

Anglicy przyjechali na mecz, a trafili na… basen. Cóż z tego, że narodowy. Skutki niezasunięcia dachu nad stadionem okazały się opłakane. Murawa Narodowego została doszczętnie zalana przez ulewę, a kibice mogli sobie pobiegać po boisku nucąc „deszczową piosenkę” i uciekając przed porządkowymi. Piłkarze zagrali dzień później, ale znowu skończyło się tradycyjnym podziałem punktów. Już piątym w historii naszych meczów z Anglią na własnym boisku.  

„Basen Narodowy”

2013: Anglia – Polska 2:0, czyli chłopaki nie płaczą

„Mężczyźni na mundial, chłopcy do domu”. Już wynik sugeruje,  w której z ról obsadzili dziennikarze „Przeglądu Sportowego” obie drużyny, dając taki właśnie tytuł. Nie pomogło wsparcie 20 tysięcy polskich gardeł dopingujących biało-czerwonych na Wembley. Kadra Waldemara Fornalika, dla którego był to pożegnalny mecz w roli selekcjonera, grała już wtedy tylko o honor. Szans na mundial już nie było. Anglicy na turnieju w Brazylii kariery nie zrobili. Odpadli po fazie grupowej, przegrywając rywalizację m. in. z rewelacyjną Kostaryką.
 

BILANS: 19 MECZÓW – 1 ZWYCIĘSTWO POLSKI – 7 REMISÓW – 11 ZWYCIĘSTW ANGLII, BRAMKI: 11-30.

Okładka przeglądu sportowego po meczu Anglia - Polska (15.10.2013)Okładka przeglądu sportowego po meczu Anglia - Polska (15.10.2013)