POLpoland
vs
hungaryHUN
10.09.197219:15
Polskapoland
Logotyp igrzysk olimpijskich 1972.Logotyp igrzysk olimpijskich 1972.Igrzyska Olimpijskie 1972
POLpoland
2 : 1
hungaryHUN
10.09.197219:1580000
80000
hungaryWęgry
Kazimierz Deyna47'
Kazimierz Deyna68'
Béla Váradi42'
Péter Vépi87'
Skrót meczu
Fragmenty pierwszej połowy
2. połowa
0:1 Gol B. Váradiego
1:1 Gol K. Deyny, asysta Z. Szołtysika
2:1 Gol K. Deyny
Strzał K. Deyny, obrona I. Gécziego
Pudło R. Gadochy
Niecelna główka W. Lubańskiego
Strzał R. Gadochy, obrona I. Gécziego
Niecelny strzał Z. Szołtysika
Rajd i niecelny strzał R. Gadochy
Dekoracja złotymi medalami
Mazurek Dąbrowskiego

Polska - Węgry 2:1, 10.09.1972

„Polak, Węgier dwa bratanki, ale my strzelamy bramki” – takim hasłem przywitali kibice naszą złotą reprezentację wracającą z igrzysk olimpijskich. Madziarzy byli pierwszymi rywalami biało-czerwonych w meczu międzypaństwowym, a później surowymi i wymagającymi nauczycielami. Ale 10 września 1972 roku uczeń przerósł mistrza. Na zapłakanym deszczem stadionie w Monachium dwa gole Kazimierza Deyny rozpoczęły dekadę największych sukcesów polskiego futbolu. A Deyna, z 9 golami, został królem strzelców turnieju olimpijskiego.
Poprzednie mecze
poland
Polska
ZZRZZ
Igrzyska Olimpijskie 1972
30.08.1972
POL
poland
4 : 0
Ghana
GHA
Igrzyska Olimpijskie 1972
30.08.1972
Igrzyska Olimpijskie 1972
01.09.1972
POL
poland
2 : 1
ddr
GDR
Igrzyska Olimpijskie 1972
01.09.1972
Igrzyska Olimpijskie 1972
03.09.1972
POL
poland
1 : 1
denmark
DEN
Igrzyska Olimpijskie 1972
03.09.1972
Igrzyska Olimpijskie 1972
05.09.1972
POL
poland
2 : 1
ussr
URS
Igrzyska Olimpijskie 1972
05.09.1972
Igrzyska Olimpijskie 1972
08.09.1972
POL
poland
5 : 0
morocco
MAR
Igrzyska Olimpijskie 1972
08.09.1972
hungary
Węgry
RZZZZ
Igrzyska Olimpijskie 1972
29.08.1972
HUN
hungary
2 : 2
brazil
BRA
Igrzyska Olimpijskie 1972
29.08.1972
Igrzyska Olimpijskie 1972
31.08.1972
DEN
denmark
0 : 2
hungary
HUN
Igrzyska Olimpijskie 1972
31.08.1972
Igrzyska Olimpijskie 1972
03.09.1972
HUN
hungary
2 : 0
ddr
GDR
Igrzyska Olimpijskie 1972
03.09.1972
Igrzyska Olimpijskie 1972
06.09.1972
FRG
west-germany-rfn
1 : 4
hungary
HUN
Igrzyska Olimpijskie 1972
06.09.1972
Igrzyska Olimpijskie 1972
08.09.1972
HUN
hungary
2 : 0
mexico
MEX
Igrzyska Olimpijskie 1972
08.09.1972
Przebieg spotkania
Relacja ze spotkania
Relacja ze spotkania
Zobacz składy drużyn:
Polska
Węgry
Pierwszy gwizdek! Zaczynamy spotkanie!
42
GOOOL! Béla Váradi!
Béla Váradi
hungary
Sędzia kończy pierwszą połowę.
Sędzia rozpoczyna drugą połowę.
47
GOOOL! Kazimierz Deyna!
Kazimierz Deyna
poland
68
GOOOL! Kazimierz Deyna!
Kazimierz Deyna
poland
74
Zmiana Węgry.
Lajos Kű
Lajos Kocsis
hungary
76
Zmiana Polska.
Kazimierz Deyna
Ryszard Szymczak
poland
79
Zmiana Węgry.
Antal Dunai
Kálmán Tóth
hungary
87
Żółta kartka! Péter Vépi!
Péter Vépi
hungary
Sędzia kończy mecz. Spotkanie zakończyło się wynikiem 2:1.
Wybierz drużynę:
poland
2
1
hungary
Sędzia: Waldemar Tschenscher
Czerwona koszulka reprezentacji Polski z igrzysk olimpijskich w 1972 roku, z kołnierzem, orzełek bez korony na środku klatki piersiowej, nad orzełkiem kółka olimpijskieCzerwona koszulka reprezentacji Polski z igrzysk olimpijskich w 1972 roku, z kołnierzem, orzełek bez korony na środku klatki piersiowej, nad orzełkiem kółka olimpijskie
1
HubertKostka
Czerwona koszulka reprezentacji Polski z igrzysk olimpijskich w 1972 roku, z kołnierzem, orzełek bez korony na środku klatki piersiowej, nad orzełkiem kółka olimpijskieCzerwona koszulka reprezentacji Polski z igrzysk olimpijskich w 1972 roku, z kołnierzem, orzełek bez korony na środku klatki piersiowej, nad orzełkiem kółka olimpijskie
4
ZygmuntAnczok
Czerwona koszulka reprezentacji Polski z igrzysk olimpijskich w 1972 roku, z kołnierzem, orzełek bez korony na środku klatki piersiowej, nad orzełkiem kółka olimpijskieCzerwona koszulka reprezentacji Polski z igrzysk olimpijskich w 1972 roku, z kołnierzem, orzełek bez korony na środku klatki piersiowej, nad orzełkiem kółka olimpijskie
5
LesławĆmikiewicz
Czerwona koszulka reprezentacji Polski z igrzysk olimpijskich w 1972 roku, z kołnierzem, orzełek bez korony na środku klatki piersiowej, nad orzełkiem kółka olimpijskieCzerwona koszulka reprezentacji Polski z igrzysk olimpijskich w 1972 roku, z kołnierzem, orzełek bez korony na środku klatki piersiowej, nad orzełkiem kółka olimpijskie
3
JerzyGorgoń
Czerwona koszulka reprezentacji Polski z igrzysk olimpijskich w 1972 roku, z kołnierzem, orzełek bez korony na środku klatki piersiowej, nad orzełkiem kółka olimpijskieCzerwona koszulka reprezentacji Polski z igrzysk olimpijskich w 1972 roku, z kołnierzem, orzełek bez korony na środku klatki piersiowej, nad orzełkiem kółka olimpijskie
19
ZbigniewGut
Czerwona koszulka reprezentacji Polski z igrzysk olimpijskich w 1972 roku, z kołnierzem, orzełek bez korony na środku klatki piersiowej, nad orzełkiem kółka olimpijskieCzerwona koszulka reprezentacji Polski z igrzysk olimpijskich w 1972 roku, z kołnierzem, orzełek bez korony na środku klatki piersiowej, nad orzełkiem kółka olimpijskie
6
ZygmuntMaszczyk
Czerwona koszulka reprezentacji Polski z igrzysk olimpijskich w 1972 roku, z kołnierzem, orzełek bez korony na środku klatki piersiowej, nad orzełkiem kółka olimpijskieCzerwona koszulka reprezentacji Polski z igrzysk olimpijskich w 1972 roku, z kołnierzem, orzełek bez korony na środku klatki piersiowej, nad orzełkiem kółka olimpijskie
9
KazimierzDeyna
Czerwona koszulka reprezentacji Polski z igrzysk olimpijskich w 1972 roku, z kołnierzem, orzełek bez korony na środku klatki piersiowej, nad orzełkiem kółka olimpijskieCzerwona koszulka reprezentacji Polski z igrzysk olimpijskich w 1972 roku, z kołnierzem, orzełek bez korony na środku klatki piersiowej, nad orzełkiem kółka olimpijskie
13
JerzyKraska
Czerwona koszulka reprezentacji Polski z igrzysk olimpijskich w 1972 roku, z kołnierzem, orzełek bez korony na środku klatki piersiowej, nad orzełkiem kółka olimpijskieCzerwona koszulka reprezentacji Polski z igrzysk olimpijskich w 1972 roku, z kołnierzem, orzełek bez korony na środku klatki piersiowej, nad orzełkiem kółka olimpijskie
8
ZygfrydSzołtysik
Czerwona koszulka reprezentacji Polski z igrzysk olimpijskich w 1972 roku, z kołnierzem, orzełek bez korony na środku klatki piersiowej, nad orzełkiem kółka olimpijskieCzerwona koszulka reprezentacji Polski z igrzysk olimpijskich w 1972 roku, z kołnierzem, orzełek bez korony na środku klatki piersiowej, nad orzełkiem kółka olimpijskie
11
RobertGadocha
Czerwona koszulka reprezentacji Polski z igrzysk olimpijskich w 1972 roku, z kołnierzem, orzełek bez korony na środku klatki piersiowej, nad orzełkiem kółka olimpijskieCzerwona koszulka reprezentacji Polski z igrzysk olimpijskich w 1972 roku, z kołnierzem, orzełek bez korony na środku klatki piersiowej, nad orzełkiem kółka olimpijskie
10
WłodzimierzLubański
Czerwona koszulka reprezentacji Polski z igrzysk olimpijskich w 1972 roku, z kołnierzem, orzełek bez korony na środku klatki piersiowej, nad orzełkiem kółka olimpijskieCzerwona koszulka reprezentacji Polski z igrzysk olimpijskich w 1972 roku, z kołnierzem, orzełek bez korony na środku klatki piersiowej, nad orzełkiem kółka olimpijskie
7
RyszardSzymczak
Czerwona koszulka reprezentacji Polski z igrzysk olimpijskich w 1972 roku, z kołnierzem, orzełek bez korony na środku klatki piersiowej, nad orzełkiem kółka olimpijskieCzerwona koszulka reprezentacji Polski z igrzysk olimpijskich w 1972 roku, z kołnierzem, orzełek bez korony na środku klatki piersiowej, nad orzełkiem kółka olimpijskie
1
H. Kostka
Czerwona koszulka reprezentacji Polski z igrzysk olimpijskich w 1972 roku, z kołnierzem, orzełek bez korony na środku klatki piersiowej, nad orzełkiem kółka olimpijskieCzerwona koszulka reprezentacji Polski z igrzysk olimpijskich w 1972 roku, z kołnierzem, orzełek bez korony na środku klatki piersiowej, nad orzełkiem kółka olimpijskie
4
Z. Anczok
Czerwona koszulka reprezentacji Polski z igrzysk olimpijskich w 1972 roku, z kołnierzem, orzełek bez korony na środku klatki piersiowej, nad orzełkiem kółka olimpijskieCzerwona koszulka reprezentacji Polski z igrzysk olimpijskich w 1972 roku, z kołnierzem, orzełek bez korony na środku klatki piersiowej, nad orzełkiem kółka olimpijskie
5
L. Ćmikiewicz
Czerwona koszulka reprezentacji Polski z igrzysk olimpijskich w 1972 roku, z kołnierzem, orzełek bez korony na środku klatki piersiowej, nad orzełkiem kółka olimpijskieCzerwona koszulka reprezentacji Polski z igrzysk olimpijskich w 1972 roku, z kołnierzem, orzełek bez korony na środku klatki piersiowej, nad orzełkiem kółka olimpijskie
3
J. Gorgoń
Czerwona koszulka reprezentacji Polski z igrzysk olimpijskich w 1972 roku, z kołnierzem, orzełek bez korony na środku klatki piersiowej, nad orzełkiem kółka olimpijskieCzerwona koszulka reprezentacji Polski z igrzysk olimpijskich w 1972 roku, z kołnierzem, orzełek bez korony na środku klatki piersiowej, nad orzełkiem kółka olimpijskie
19
Z. Gut
Czerwona koszulka reprezentacji Polski z igrzysk olimpijskich w 1972 roku, z kołnierzem, orzełek bez korony na środku klatki piersiowej, nad orzełkiem kółka olimpijskieCzerwona koszulka reprezentacji Polski z igrzysk olimpijskich w 1972 roku, z kołnierzem, orzełek bez korony na środku klatki piersiowej, nad orzełkiem kółka olimpijskie
6
Z. Maszczyk
Czerwona koszulka reprezentacji Polski z igrzysk olimpijskich w 1972 roku, z kołnierzem, orzełek bez korony na środku klatki piersiowej, nad orzełkiem kółka olimpijskieCzerwona koszulka reprezentacji Polski z igrzysk olimpijskich w 1972 roku, z kołnierzem, orzełek bez korony na środku klatki piersiowej, nad orzełkiem kółka olimpijskie
9
K. Deyna
Czerwona koszulka reprezentacji Polski z igrzysk olimpijskich w 1972 roku, z kołnierzem, orzełek bez korony na środku klatki piersiowej, nad orzełkiem kółka olimpijskieCzerwona koszulka reprezentacji Polski z igrzysk olimpijskich w 1972 roku, z kołnierzem, orzełek bez korony na środku klatki piersiowej, nad orzełkiem kółka olimpijskie
13
J. Kraska
Czerwona koszulka reprezentacji Polski z igrzysk olimpijskich w 1972 roku, z kołnierzem, orzełek bez korony na środku klatki piersiowej, nad orzełkiem kółka olimpijskieCzerwona koszulka reprezentacji Polski z igrzysk olimpijskich w 1972 roku, z kołnierzem, orzełek bez korony na środku klatki piersiowej, nad orzełkiem kółka olimpijskie
8
Z. Szołtysik
Czerwona koszulka reprezentacji Polski z igrzysk olimpijskich w 1972 roku, z kołnierzem, orzełek bez korony na środku klatki piersiowej, nad orzełkiem kółka olimpijskieCzerwona koszulka reprezentacji Polski z igrzysk olimpijskich w 1972 roku, z kołnierzem, orzełek bez korony na środku klatki piersiowej, nad orzełkiem kółka olimpijskie
11
R. Gadocha
Czerwona koszulka reprezentacji Polski z igrzysk olimpijskich w 1972 roku, z kołnierzem, orzełek bez korony na środku klatki piersiowej, nad orzełkiem kółka olimpijskieCzerwona koszulka reprezentacji Polski z igrzysk olimpijskich w 1972 roku, z kołnierzem, orzełek bez korony na środku klatki piersiowej, nad orzełkiem kółka olimpijskie
10
W. Lubański
Pierwszy gwizdek! Zaczynamy spotkanie!
42
47
68
74
76
79
87
Sędzia:Waldemar Tschenscher

7

R. Szymczak

Przedmeczowe zdjęcie reprezentacji Polski przed finałowym meczem igrzysk olimpijskich 1972. Polacy - w czerwonych strojach - ustawieni w dwóch rzędach.Przedmeczowe zdjęcie reprezentacji Polski przed finałowym meczem igrzysk olimpijskich 1972. Polacy - w czerwonych strojach - ustawieni w dwóch rzędach.
FOT. PAP

Reprezentacja złotych medalistów IO'1972. Od lewej w górnym rzędzie: Zygmunt Anczok, Jerzy Kraska, Kazimierz Deyna, Jerzy Gorgoń, Zygmunt Maszczyk, Hubert Kostka.
W dolnym rzędzie od lewej: Zygfryd Szołtysik, Lesław Ćmikiewicz, Zbigniew Gut, Włodzimierz Lubański (kapitan), Robert Gadocha, Ryszard Szymczak.

Statystyki meczowe
poland
Polska
POL
2 : 1
hungary
HUN
Węgry
32
Wszystkie strzały
20
17
Strzały celne
15
15
Strzały niecelne
5
14
Rzuty rożne
13
9
Faule
14
0
Żółte kartki
1
0
Czerwone kartki
0
Koniec, proszę państwa! Koniec meczu! Proszę państwa, no mój Boże, no co ja mam państwu powiedzieć, no? Dwadzieścia lat czekałem na taki moment. Ponad 50 lat czekało polskie piłkarstwo! Sport najbardziej lubiany przez wszystkich nas w kraju. Polska reprezentacja piłkarska kończy wspaniałą serię.
Jan Ciszewski, komentator TVP
NO CO JA MAM PAŃSTWU POWIEDZIEĆ?
POSTACIE MECZU
Kazimierz Deyna.Kazimierz Deyna.
Kazimierz
Deyna
W reprezentacji od 24.04.1968

Finałowy mecz z Węgrami był dla naszego pomocnika istnym rollercoasterem. Złośliwi twierdzą wręcz, że wszystkie trzy gole, które padły w spotkaniu w Monachium, były zasługą gracza Legii Warszawa. Pod koniec pierwszej połowy Deyna niefortunnie zagrał piłkę pod nogi Béli Várady’ego, a ten dał prowadzenie Węgrom. Do szatni Polacy zeszli w minorowych nastrojach. Robert Gadocha uspokajał kolegów: „Nie martwcie się, chłopcy, 2:1 dla nas murowane”. I tak też się stało. W drugiej połowie Deyna dał popis gry. Strzelił dwa gole i z dorobkiem 9 bramek został królem strzelców. Polacy pokonali nie byle kogo, bo mistrzów olimpijskich z dwóch poprzednich turniejów.

Antal Dunai.Antal Dunai.
Antal
Dunai
W reprezentacji od 25.05.1969

Starcie finałowe igrzysk olimpijskich było nie tylko rywalizacją Polski z Węgrami. Była to także walka o tytuł króla strzelców turnieju. Przed decydującym starciem Antal Dunai i Kazimierz Deyna mieli po 7 bramek. W finale Węgier dał się wyprzedzić o dwa trafienia reprezentantowi Polski. Mecz o olimpijskie złoto nie układał się od początku po myśli napastnika z Budapesztu. Już w pierwszych minutach zderzył się głową ze Zbigniewem Gutem. Obaj zostali zniesieni z boiska, ale wkrótce na nie powrócili. Do końca meczu Dunai grał z obandażowaną głową. Igrzyska w Monachium były najlepszym okresem w jego reprezentacyjnej karierze. W drużynie narodowej zaliczył 31 występów i zdobył 9 bramek.

Na starych szpaltach
Przegląd Sportowy przed meczem z Węgrami (10.09.1972)Przegląd Sportowy przed meczem z Węgrami (10.09.1972)Przegląd Sportowy po meczu Polska -Węgry (10.09.1972)Przegląd Sportowy po meczu Polska -Węgry (10.09.1972)Okładka piłki nożnej po finale Igrzysk z Węgrami (10.09.1972)Okładka piłki nożnej po finale Igrzysk z Węgrami (10.09.1972)

 

FUTBOLOWE ABECADŁO

IGRZYSK W MONACHIUM

Autor: Krzysztof Jaśniok

Ceremonia otwarcia.Ceremonia otwarcia.
FOT. PAP

A – jak Albania. Pierwszy rywal w meczu o punkty, z którym jako selekcjoner musiał się zmierzyć Kazimierz Górski. Debiut nie był udany. Biało-czerwoni szybko objęli prowadzenie, ale nie zdołali go utrzymać, a w końcówce opadli z sił i desperacko bronili remisu. Eliminacje mistrzostw Europy, rozgrywane równolegle z kwalifikacjami olimpijskimi, nie poszły po naszej myśli. To jednak były tylko złe miłego początki.


B – jak Burgos. Na wieści z tej hiszpańskiej miejscowości czekała cała piłkarska Polska, bo od wyniku meczu gospodarzy z Bułgarami zależał nasz awans na igrzyska. Amatorska drużyna z Półwyspu Iberyjskiego musiała urwać silnemu zespołowi z Bałkanów przynajmniej punkt. I tak się stało. Po pełnym zwrotów akcji i dramaturgii widowisku padł remis 3:3.


C – jak cichy bohater. Na początku pracy z kadrą trener Górski narzekał na braki w przygotowaniu fizycznym zawodników. Ktoś wpadł wówczas na pomysł, by w sztabie zatrudnić byłego dżudokę Lesława Makucha, który skończył wrocławską AWF i miał sukcesy w pracy z pięściarzami i sztangistami. To jemu w dużej mierze złota drużyna zawdzięcza medal. Na igrzyska jednak nie pojechał, bo sympatyzował z opozycją.


D – jak data. W ostatnim meczu fazy grupowej rywalami biało-czerwonych byli piłkarze z NRD. Tak się złożyło, że spotkanie odbyło się… 1 września, w 33. rocznicę wybuchu II wojny światowej. Oficjalna propaganda unikała tego tematu (bo przecież graliśmy z przyjaciółmi z Układu Warszawskiego), ale dla wielu z naszych reprezentantów, którzy stracili bliskich w czasie okupacji, to był wyjątkowo trudny dzień. Na szczęście tym razem zwycięski.


E – jak elementarz. Ten najbardziej znany, Mariana Falskiego, zasłynął zdaniem „Ala ma kota”. Ten piłkarski, którego autorem był Kazimierz Górski, powstał nieco później, ale bez fundamentalnych twierdzeń, że „piłka jest okrągła, a bramki są dwie” czy „tak się gra, jak przeciwnik pozwala”, dziś nie może się obyć żaden adept futbolu. Prawda? 

Ryszard Koncewicz i jego charakterystyczny atrybut, czyli fajka. Urodzony we Lwowie trener nie osiągnął z reprezentacją wielkich sukcesów, ale stworzył fundamenty pod budowę drużyny, z którą później po medale sięgał Kazimierz Górski.Ryszard Koncewicz i jego charakterystyczny atrybut, czyli fajka. Urodzony we Lwowie trener nie osiągnął z reprezentacją wielkich sukcesów, ale stworzył fundamenty pod budowę drużyny, z którą później po medale sięgał Kazimierz Górski.
FOT. EAST NEWS

Ryszard Koncewicz i jego charakterystyczny atrybut, czyli fajka. Urodzony we Lwowie trener nie osiągnął z reprezentacją wielkich sukcesów, ale stworzył fundamenty pod budowę drużyny, z którą później po medale sięgał Kazimierz Górski.

F – jak Faja. Ten niezwykły pseudonim nosił poprzednik Kazimierza Górskiego na stanowisku selekcjonera, czyli Ryszard Koncewicz. Wielu jest zdania, że bez niego nie byłoby sukcesu złotej jedenastki. To on wynalazł dla kadry Deynę, Gorgonia, Maszczyka, Szymanowskiego i Ćmikiewicza. Z nieodłączną fajką w ustach obmyślał genialne strategie i rozpisywał w szczegółach każdą minutę gry. Niestety, w praktyce nie był tak dobry jak w teorii.


G – jak Gorgoń Jerzy. Blondwłosy olbrzym (192 cm wzrostu!) z Zabrza pokazał na igrzyskach, że klasyczny środkowy obrońca może być też piekielnie groźny pod bramką rywali. I to wcale nie z uwagi na warunki fizyczne. W meczu z NRD stoper Górnika przesądził o naszym zwycięstwie, strzelając nie głową, a prawą nogą – najpierw z bliska, a potem z dystansu w samo okienko.


H – jak hamletyzowanie. Po pierwszym meczu drugiej fazy grupowej – nomen omen – z Danią nastroje w naszej ekipie nie były najlepsze. Remis oznaczał, że – jak w dramacie Szekspira – trzeba było sobie zadać pytanie o „być albo nie być” w olimpijskim finale. Szczęśliwie ci, którzy pełni byli wątpliwości i rozterek, dostali szybką odpowiedź. Zwycięstwa nad ZSRR i Marokiem przesądziły sprawę.


I – jak inżynier górnik. Hubert Kostka, czyli jedyny spośród naszych złotych medalistów piłkarz z wyższym wykształceniem. Bramkarz Górnika Zabrze uzyskał tytuł magistra na Politechnice Śląskiej w 1964 roku, będąc już wówczas trzykrotnym mistrzem Polski. Po zakończeniu kariery skończył jeszcze AWF w Katowicach i został trenerem. Szombierki Bytom i ukochanego Górnika poprowadził do tytułu najlepszej drużyny w kraju.


J – jak Jarosik Andrzej. Spośród turniejowej kadry tylko on i bramkarz Marian Szeja nie pojawili się na boisku. A miał ku temu okazję, bo podczas meczu z ZSRR trener Górski kazał mu się rozgrzewać, by zmienić Zbigniewa Guta. Jarosik odmówił (według różnych wersji albo nie czuł się na siłach, albo był obrażony rolą rezerwowego) i na murawie pojawił się ostatecznie Zygfryd Szołtysik, który zdobył zwycięską bramkę. Krnąbrny napastnik po igrzyskach nie dostał już powołania do reprezentacji.

Andrzej Jarosik podczas telewizyjnego wywiadu, który przeprowadza sam Jan Ciszewski. Po igrzyskach napastnik sosnowieckiego Zagłębia w reprezentacji już nie zagrał. W 1975 roku wyjechał do Francji i tam zakończył piłkarską karierę.Andrzej Jarosik podczas telewizyjnego wywiadu, który przeprowadza sam Jan Ciszewski. Po igrzyskach napastnik sosnowieckiego Zagłębia w reprezentacji już nie zagrał. W 1975 roku wyjechał do Francji i tam zakończył piłkarską karierę.
FOT. EAST NEWS

Andrzej Jarosik podczas telewizyjnego wywiadu, który przeprowadza sam Jan Ciszewski. Po igrzyskach napastnik sosnowieckiego Zagłębia w reprezentacji już nie zagrał. W 1975 roku wyjechał do Francji i tam zakończył piłkarską karierę.

K – jak Kaka. Ten sam pseudonim nosiło dwóch wielkich piłkarzy. Brazylijczyk, zdobywca Złotej Piłki w 2007 roku, zawdzięcza go młodszemu bratu, który tak go nazywał w dzieciństwie. Nasz Kaka, czyli Kazimierz Deyna, zyskał to miano ze względu na specyficzny sposób poruszania się po boisku – otóż stawiał nogi do środka, co sprawiało, że kołysał się jak ka(cz)ka. Olimpijski turniej był jego popisem. W finale zdobył dwie bramki i przesądził o naszym zwycięstwie, a przy okazji przypieczętował tytuł króla strzelców.


L – jak lebiega. Kto słuchał kiedyś Kapeli Czerniakowskiej, wie, co oznacza to słowo. Niespełna miesiąc po porażce z RFN w eliminacjach mistrzostw Europy do PZPN-u ktoś wysłał list. Był adresowany do trenera Górskiego i kończył się tekstem: „Ty lebiego, w ząbek czesany, zajmij się lepiej trampkarzami”. Był listopad 1971 roku. Dziesięć miesięcy później tego samego szkoleniowca naród był gotowy nosić na rękach.


Ł – jak łódzcy kibice. Gdyby nie oni, Grzegorz Lato nie pojechałby na igrzyska. Napastnik mieleckiej Stali błyszczał w lidze, ale z trudem przebijał się do drużyny trenera Górskiego. W lipcu 1972 roku kadra zagrała w Łodzi z Peñarolem Montevideo i z trybun przez prawie godzinę skandowano: „Panie Górski, co pan na to, że na ławce siedzi Lato?”. Selekcjoner wreszcie pękł i dał mu szansę. Gdy snajper strzelił gola, kibice zaczęli śpiewać: „Panie Górski, co to będzie, jak w Monachium go nie będzie?”. Nie było wyjścia. Lato dostał powołanie.


M – jak medale. Był z nimi niezły ambaras, bo organizatorzy przygotowali tylko 12 krążków, a polska kadra liczyła 19 zawodników. Po ceremonii zaczęto je sobie wydzierać. Ostatecznie medale trafiły do tych, którzy najwięcej grali, a pozostali po powrocie do kraju otrzymali pozłacane kopie od Polskiego Komitetu Olimpijskiego. Podobno były lepiej wykonane od oryginału.


N – jak nowinki technologiczne. Igrzyska w Monachium to pierwsza duża impreza, podczas której polscy piłkarze mogli skorzystać z tzw. telerekordingu. Przed finałem kadrowicze obejrzeli trzy sfilmowane mecze Węgrów – z Brazylią, Danią i RFN. Działał już także słynny bank informacji, stworzony przez Jacka Gmocha.

Polscy piłkarze na najwyższym stopniu podium igrzysk w Monachium.Polscy piłkarze na najwyższym stopniu podium igrzysk w Monachium.
FOT. PAP

Polscy piłkarze na najwyższym stopniu podium igrzysk w Monachium.

O – jak ofensywna defensywa. W meczu z NRD trener Górski zastosował bardzo nietypowe jak na ówczesne czasy ustawienie 5-3-2. Gdy po ostatnim gwizdku szkoleniowiec rywali Georg Buschner zapytał go „Co wyście dzisiaj grali?”, spokojnie odparł: „Ofensywną defensywę”. Pomysł się sprawdził. Obie bramki dla Polski w zwycięskim meczu zdobył obrońca Jerzy Gorgoń.


P – jak pociąg. Ulubiony środek transportu naszych piłkarzy podczas Igrzysk XX Olimpiady. Drużyna mieszkała w Monachium, ale w fazach grupowych przyszło jej grać w Ingolstadt, Ratyzbonie i Norymberdze, a ponieważ mecze odbywały się co dwa dni, zawodnicy więcej czasu spędzili w wagonach niż na treningach. Co ciekawe, nie każda ekipa chciała podróżować pociągiem. Kolumbijczycy niemal spóźnili się na spotkanie z Polakami, bo prezes ich federacji miał sen, że uciekał przed goniącą go lokomotywą po niekończących się szynach. Nakazał więc zespołowi przesiadkę do autokaru.


R – jak reakcja. Nie chodzi tu wcale o stosowane przez peerelowską propagandę pogardliwe określenie żołnierzy AK, lecz o charakterystyczny sposób pracy trenera Górskiego. Dobrze go obrazuje sytuacja z meczu Węgrami. Po przegranej pierwszej połowie selekcjoner wszedł do szatni, w której trwała już ostra dyskusja. Stanął spokojnie w kącie, dał się chłopakom wykrzyczeć, a potem… w dwóch zdaniach pochwalił ich za dobrą grę i życzył bramek po przerwie. Jak się skończyło, wiadomo.


S – jak stadion. Oczywiście ten Olimpijski w Monachium. Zbudowany specjalnie na igrzyska, był uważany za perełkę architektury sportowej lat 70. Jego koronę wieńczyły efektowne sklepienia ze szkła akrylowego, podtrzymywane wielkimi stalowymi słupami. Nasi piłkarze marzyli, aby na nim zagrać, ale było im to dane dopiero w finale. Ich sukces z trybun obserwowało 80 tysięcy ludzi.


T – jak terroryści. Bladym świtem 5 września, akurat w dniu meczu biało-czerwonych z ZSRR, zdarzył się najsmutniejszy w historii nowożytnych igrzysk incydent. Palestyńczycy z organizacji Czarny Wrzesień wdarli się do wioski olimpijskiej i porwali kilkunastu sportowców oraz trenerów, żądając uwolnienia swoich rodaków więzionych przez władze Izraela. Zginęło 11 uczestników igrzysk, policjant i pięciu zamachowców.

Polscy operatorzy kamer na Stadionie Olimpijskim w Monachium: wysłannik PKOl Mieczysław Dobrowolski (siedzi) i Janusz Kreczmański z Wytwórni Filmów Dokumentalnych w Warszawie. Nad nimi wykonany ze szkła akrylowego dach, który wówczas był technologiczną nowinką na tego typu obiektach.Polscy operatorzy kamer na Stadionie Olimpijskim w Monachium: wysłannik PKOl Mieczysław Dobrowolski (siedzi) i Janusz Kreczmański z Wytwórni Filmów Dokumentalnych w Warszawie. Nad nimi wykonany ze szkła akrylowego dach, który wówczas był technologiczną nowinką na tego typu obiektach.
FOT. EAST NEWS

Polscy operatorzy kamer na Stadionie Olimpijskim w Monachium: wysłannik PKOl Mieczysław Dobrowolski (po prawej) i Janusz Kreczmański z Wytwórni Filmów Dokumentalnych w Warszawie. Nad nimi wykonany ze szkła akrylowego dach, który wówczas był technologiczną nowinką na tego typu obiektach.

U – jak ulubieńcy mas. Gdy zabrzmiał ostatni gwizdek w olimpijskim finale, polski zespół zaczął taniec radości na murawie. Lubański wziął od jednego z kibiców biało-czerwoną flagę i pobiegł z nią na czele drużyny dookoła stadionu. Na trybunach zapanowało istne szaleństwo. Tak samo było, gdy złoci medaliści wrócili do kraju. Na Okęciu witały ich tłumy. Potem przyszła kolej na oficjalne podziękowania, odznaczenia i spotkania z oficjelami. Właśnie wtedy władze PRL odkryły, że na sukcesie sportowym można zbić duży kapitał polityczny. Wkrótce w kalendarzu pojawiło się nowe święto: 10 września został ustanowiony Dniem Piłkarza.


V – jak Váradi Béla. To on zasmucił polskich kibiców, strzelając gola do szatni w grze o złoto. Bramka padła po ewidentnym błędzie Kazimierza Deyny, ale zaspał też Zygmunt Maszczyk, który był indywidualnie odpowiedzialny za pilnowanie napastnika Vasasu Budapeszt. Co ciekawe, w różnych źródłach jego nazwisko jest zapisywane w dwójnasób. Był znany także jako Béla Várady.


W – jak wódeczka. Były czasy, gdy piłkarze po dobrze wykonanym zadaniu mogli trochę poszaleć i zupełnie legalnie zaznać niesportowego trybu życia w samym centrum… wioski olimpijskiej. Po zwycięskim finale drużyna zebrała się w pokojach zajmowanych przez graczy Górnika Zabrze i Ruchu Chorzów. Alkohol dostarczył słynny komentator Jan Ciszewski, życząc sobie skromne 10 marek za butelkę. Podobno próbowano nawet sake, którą Polakom podarował jakiś japoński dżudoka.


Z – jak złoto. Pierwsze i jedyne jak dotąd w historii polskiego futbolu, które w turnieju najwyższej rangi wywalczyła drużyna seniorów. Niewielu jednak już dzisiaj pamięta, że gdy piłkarze grali z Węgrami, to w olimpijskim finale walczył również pięściarz. Jan Szczepański też stanął na najwyższym stopniu podium, ale jego sukces znalazł się w cieniu sensacyjnego triumfu drużyny Kazimierza Górskiego.


 

KULISY SPOTKANIA

Powitanie mistrzów olimpijskich na lotnisku Okęcie, Warszawa 11.09.1972

PÓŁKA Z PAMIĄTKAMI

Oryginalny bilet z meczu Polska - Węgry (10.09.1972) Oryginalny bilet z meczu Polska - Węgry (10.09.1972)
Oryginalny bilet z meczu Polska - Węgry (10.09.1972)Oryginalny bilet z meczu Polska - Węgry (10.09.1972)
BILET Z KOLEKCJI GRZEGORZA BINKO

Karta wstępu na olimpijski finał. Mecz z Węgrami odbył się 24 godziny później. Data się nie zgadza, bo 5 września po zamachu terrorystycznym trzeba było zmienić kalendarz zawodów, a bilety były wydrukowane wcześniej.

Z notatnika statystyka
AUTOR: Wojciech Frączek
MECZOWY RENTGEN

► 19. mecz reprezentacji z Węgrami i dopiero drugie zwycięstwo
► Drugi mecz reprezentacji rozegrany 10 września i druga wygrana
► Po raz drugi wyrównany rekord reprezentacji liczby kolejnych zwycięstw (3) w igrzyskach olimpijskich (eliminacje + finały)
► 25. bramka reprezentacji (druga) strzelona w finałach igrzysk olimpijskich
► 30. bramka (druga) strzelona przez reprezentację w finałach wielkich turniejów (MŚ + ME + IO) liczonych łącznie
► Zagrało 12 zawodników z 5 klubów

SERIE I SERIALE

► 200. mecz reprezentacji ze straconą bramką
► 20. zwycięstwo reprezentacji we wrześniu
► 40. mecz reprezentacji ze straconą bramką we wrześniu
► 10. mecz reprezentacji ze zdobytą bramką w finałach wielkich turniejów (MŚ + ME + IO) liczonych łącznie
► 10. mecz reprezentacji ze straconą bramką w finałach wielkich turniejów (MŚ + ME + IO) liczonych łącznie
► 10. mecz Zygmunta Maszczyka w reprezentacji

JUBILEUSZE I REKORDY

► Pobity rekord reprezentacji liczby kolejnych meczów bez porażki (8)
► Pobity rekord reprezentacji liczby kolejnych meczów bez porażki (7) w igrzyskach olimpijskich (eliminacje + finały)
► Pobity rekord reprezentacji liczby kolejnych meczów ze zdobytą bramką (9) w igrzyskach olimpijskich (eliminacje + finały)
► Pobity rekord reprezentacji liczby kolejnych meczów bez porażki (6) w finałach igrzysk olimpijskich
► Pobity rekord reprezentacji liczby kolejnych zwycięstw (3) w finałach igrzysk olimpijskich
► Pobity rekord reprezentacji liczby kolejnych meczów ze zdobytą bramką (8) w finałach igrzysk olimpijskich
► Pobity rekord reprezentacji liczby kolejnych meczów ze zdobytą bramką (8) w wielkich turniejach (MŚ + ME + IO) liczonych łącznie (eliminacje + finały)

TEN PIERWSZY RAZ

► Pierwszy wielki międzynarodowy sukces reprezentacji i złoty medal igrzysk olimpijskich
► Pierwszy mecz reprezentacji rozegrany w Monachium

PO OSTATNIM GWIZDKU

► W tym meczu zanotowaliśmy występ nr 3000 reprezentanta Polski
► Mecz uznawany przez FIFA za nieoficjalny
► Po tym spotkaniu bilans meczów reprezentacji ze zdobytą i ze straconą bramką jak również bez zdobytej i bez straconej bramki w igrzyskach olimpijskich (eliminacje + finały) jest idealnie równy – odpowiednio 14-14 i 3-3
► Po tym spotkaniu bilans meczów reprezentacji ze zdobytą i ze straconą bramką jak również bez zdobytej i bez straconej bramki w finałach igrzysk olimpijskich jest idealnie równy – odpowiednio 9-9 i 2-2
► Po tym spotkaniu bilans meczów reprezentacji ze zdobytą i ze straconą bramką jak również bez zdobytej i bez straconej bramki w finałach wielkich turniejów (MŚ + ME + IO) liczonych łącznie jest idealnie równy – odpowiednio 10-10 i 2-2