POLpoland
vs
ddrGDR
31.07.197620:45
Polskapoland
Logo igrzysk olimpijskich 1976.Logo igrzysk olimpijskich 1976.Igrzyska Olimpijskie 1976
POLpoland
1 : 3
ddrGDR
31.07.197620:4572000
72000
ddrNRD
Grzegorz Lato59'
Hartmut Schade7'
Martin Hoffmann14'
Hartmut Schade44'
Reinhard Häfner85'
Skrót meczu
1. połowa
2. połowa
Strzał M. Hoffmanna w słupek
0:1 Gol H. Schadego
0:2 Gol M. Hoffmanna
Efektowny rajd H.-J. Dörnera
Celny strzał K. Kmiecika i obrona J. Croya
Strzał W. Löwego, obrona P. Mowlika
A. Szymanowski wybił piłkę z bramki
1:2 Gol G. Laty, asysta K. Deyny
Piękny strzał nożycami A. Szarmacha
1:3 Gol R. Häfnera, asysta H. Schadego

Polska - NRD 1:3, 31.07.1976

To miała być przysłowiowa wisienka na torcie. Po zdobyciu złotego medalu na igrzyskach w Monachium i wspaniałym występie na mistrzostwach świata dwa lata później Orły Górskiego pojechały do Montrealu jako główny faworyt do zwycięstwa w piłkarskim turnieju olimpijskim. Niestety, finałowy mecz od początku toczył się nie po naszej myśli. Rywale już po kwadransie prowadzili 2:0, a gdy kontaktowego gola strzelił Grzegorz Lato, odpowiedzieli kolejnym trafieniem. Srebrny medal przyjęto w kraju jak porażkę. Po powrocie do Polski z funkcji selekcjonera zrezygnował Kazimierz Górski, którego zastąpił Jacek Gmoch.
Poprzednie mecze
poland
Polska
RZZZ
Igrzyska Olimpijskie 1976
18.07.1976
POL
poland
0 : 0
cuba
CUB
Igrzyska Olimpijskie 1976
18.07.1976
Igrzyska Olimpijskie 1976
22.07.1976
POL
poland
3 : 2
iran
IRN
Igrzyska Olimpijskie 1976
22.07.1976
Igrzyska Olimpijskie 1976
25.07.1976
POL
poland
5 : 0
north-korea
PRK
Igrzyska Olimpijskie 1976
25.07.1976
Igrzyska Olimpijskie 1976
27.07.1976
POL
poland
2 : 0
brazil
BRA
Igrzyska Olimpijskie 1976
27.07.1976
ddr
NRD
RZZZ
Igrzyska Olimpijskie 1976
18.07.1976
BRA
brazil
0 : 0
ddr
GDR
Igrzyska Olimpijskie 1976
18.07.1976
Igrzyska Olimpijskie 1976
22.07.1976
GDR
ddr
1 : 0
spain
ESP
Igrzyska Olimpijskie 1976
22.07.1976
Igrzyska Olimpijskie 1976
25.07.1976
GDR
ddr
4 : 0
france
FRA
Igrzyska Olimpijskie 1976
25.07.1976
Igrzyska Olimpijskie 1976
27.07.1976
URS
ussr
1 : 2
ddr
GDR
Igrzyska Olimpijskie 1976
27.07.1976
Przebieg spotkania
Relacja ze spotkania
Relacja ze spotkania
Zobacz składy drużyn:
Polska
NRD
Pierwszy gwizdek! Zaczynamy spotkanie!
7
GOOOL! Hartmut Schade!
Hartmut Schade
ddr
14
GOOOL! Martin Hoffmann!
Martin Hoffmann
ddr
20
Zmiana Polska.
Jan Tomaszewski
Piotr Mowlik
poland
44
Żółta kartka! Hartmut Schade!
Hartmut Schade
ddr
Sędzia kończy pierwszą połowę.
Sędzia rozpoczyna drugą połowę.
59
GOOOL! Grzegorz Lato!
Grzegorz Lato
poland
67
Zmiana NRD.
Wolfram Löwe
Wilfried Gröbner
ddr
85
GOOOL! Reinhard Häfner!
Reinhard Häfner
ddr
86
Zmiana NRD.
Hans-Jürgen Riediger
Bernd Bransch
ddr
Sędzia kończy mecz. Spotkanie zakończyło się wynikiem 1:3.
Wybierz drużynę:
poland
1
3
ddr
Sędzia: Ramón Barreto
Koszulka Polski z IO 1976Koszulka Polski z IO 1976
1
JanTomaszewski
Koszulka Polski z IO 1976Koszulka Polski z IO 1976
13
HenrykWawrowski
Koszulka Polski z IO 1976Koszulka Polski z IO 1976
5
WładysławŻmuda
Koszulka Polski z IO 1976Koszulka Polski z IO 1976
14
HenrykWieczorek
Koszulka Polski z IO 1976Koszulka Polski z IO 1976
2
AntoniSzymanowski
Koszulka Polski z IO 1976Koszulka Polski z IO 1976
6
ZygmuntMaszczyk
Koszulka Polski z IO 1976Koszulka Polski z IO 1976
11
KazimierzKmiecik
Koszulka Polski z IO 1976Koszulka Polski z IO 1976
9
KazimierzDeyna
Koszulka Polski z IO 1976Koszulka Polski z IO 1976
8
HenrykKasperczak
Koszulka Polski z IO 1976Koszulka Polski z IO 1976
10
AndrzejSzarmach
Koszulka Polski z IO 1976Koszulka Polski z IO 1976
7
GrzegorzLato
Koszulka Polski z IO 1976Koszulka Polski z IO 1976
12
PiotrMowlik
Koszulka Polski z IO 1976Koszulka Polski z IO 1976
1
J. Tomaszewski
Koszulka Polski z IO 1976Koszulka Polski z IO 1976
13
H. Wawrowski
Koszulka Polski z IO 1976Koszulka Polski z IO 1976
5
W. Żmuda
Koszulka Polski z IO 1976Koszulka Polski z IO 1976
14
H. Wieczorek
Koszulka Polski z IO 1976Koszulka Polski z IO 1976
2
A. Szymanowski
Koszulka Polski z IO 1976Koszulka Polski z IO 1976
6
Z. Maszczyk
Koszulka Polski z IO 1976Koszulka Polski z IO 1976
11
K. Kmiecik
Koszulka Polski z IO 1976Koszulka Polski z IO 1976
9
K. Deyna
Koszulka Polski z IO 1976Koszulka Polski z IO 1976
8
H. Kasperczak
Koszulka Polski z IO 1976Koszulka Polski z IO 1976
10
A. Szarmach
Koszulka Polski z IO 1976Koszulka Polski z IO 1976
7
G. Lato
Pierwszy gwizdek! Zaczynamy spotkanie!
7
14
20
44
59
67
85
86
Sędzia:Ramón Barreto

12

P. Mowlik

Finaliści piłkarskiego turnieju olimpijskiego w Montrealu podczas hymnu NRD. Polacy wysłuchali Mazurka Dąbrowskiego cztery lata wcześniej w Monachium.Finaliści piłkarskiego turnieju olimpijskiego w Montrealu podczas hymnu NRD. Polacy wysłuchali Mazurka Dąbrowskiego cztery lata wcześniej w Monachium.
FOT. PAP

Finaliści piłkarskiego turnieju olimpijskiego w Montrealu podczas hymnu NRD. Polacy wysłuchali Mazurka Dąbrowskiego cztery lata wcześniej w Monachium.

Statystyki meczowe
poland
Polska
POL
1 : 3
ddr
GDR
NRD
35
Wszystkie strzały
29
13
Strzały celne
12
14
Strzały niecelne
8
12
Rzuty rożne
8
11
Faule
2
0
Żółte kartki
1
0
Czerwone kartki
0
0
Spalone
1

Źródło: „Les résultats de la XXIe Olympiade à Montréal 1976”, Comité organisateur des Jeux de la XXIe Olympiade, Montréal 1976.

 

POSTACIE MECZU
Jan Tomaszewski.Jan Tomaszewski.
Jan
Tomaszewski
W reprezentacji od 10.10.1971

Dziś trudno sobie wyobrazić, że bramkarz opuszcza murawę już po 20 minutach i to nie z powodu kontuzji. Tak jednak stało się w finale olimpijskim w Montrealu. Tomaszewski uznał, że zawalił dwa gole i po prostu poprosił o zmianę. W jego miejsce wszedł Piotr Mowlik. Zawodnik Legii Warszawa też nie zachował czystego konta, ale dzięki temu, że pojawił się na boisku, medale igrzysk otrzymali wszyscy piłkarze powołani na turniej. Po igrzyskach nowy selekcjoner Jacek Gmoch odstawił „Tomka” od kadry, ale tylko na dwa mecze. W meczach eliminacji mundialu w Argentynie bohater z Wembley znów był numerem jeden w polskiej bramce.

Martin Hoffmann.Martin Hoffmann.
Martin
Hoffmann
W reprezentacji od 21.11.1973

Całą piłkarską karierę spędził w barwach jednego klubu – 1. FC Magdeburg. Z nim w 1974 roku świętował sensacyjny triumf w finale Pucharu Zdobywców Pucharów po zwycięstwie 2:0 nad AC Milan. W tym samym roku z reprezentacją wziął udział w mistrzostwach świata i zagrał w jedynym w historii meczu dwóch państw niemieckich, wygranym przez NRD 1:0. Na igrzyskach w Montrealu wpisał się na listę strzelców tylko w spotkaniu z Polską.

PROFESOROWIE FUTBOLU

Autor: Rafał Byrski

Do Montrealu jechaliśmy po złoto. Drużyna Kazimierza Górskiego była uważana za faworyta turnieju olimpijskiego.

Nie mogło być inaczej, jeśli w kadrze znaleźli się praktycznie wszyscy zawodnicy (z wyjątkiem Adama Musiała i Roberta Gadochy), którzy zachwycili świat dwa lata wcześniej na mundialu w Republice Federalnej Niemiec. Jeśli wtedy Polacy pokonali Argentynę, Włochy czy Brazylię, to teraz nie poradzą sobie z grupowymi rywalami pokroju Kuby czy Iranu? Drużyna Kazimierza Górskiego nie musiała nawet grać w eliminacjach i do Kanady przyjechała bronić złota z monachijskich Igrzysk (1972).
Pod uwagę brano również specyfikę turniejów olimpijskich. Wtedy najsilniejsze drużyny mogły wystawić kraje z obozu socjalistycznego. Państwa kapitalistyczne przysyłały tylko drużyny amatorskie. Wszystko przez fałszywe pojęcie zawodowstwa. W demoludach oficjalnie piłkarze nie dostawali pieniędzy za grę, a nieoficjalne byli zatrudnieni w patronujących klubom zakładach pracy na tak zwanych lewych etatach. Z tego powodu turniej w Montrealu zapowiadał się jako rywalizacja praktycznie tylko trzech drużyn: Polski, Niemieckiej Republiki Demokratycznej i Związku Radzieckiego. 

Olimpijski finał w Montrealu.Olimpijski finał w Montrealu.
FOT. PAP

Piłkarze NRD byli przed igrzyskami jednym z głównych faworytów do medalu. Na zdjęciu: niemieckiego zawodnika próbuje powstrzymać Władysław Żmuda.

Były jednak obawy przed wylotem na igrzyska. Na srebrnej drużynie Górskiego zaczęły pojawiać się coraz większe rysy. Niby piłkarze byli ci sami, ale… jednak inni. Znający smak sukcesu, wygodni, zadowoleni z siebie i życia. Może byłoby inaczej, gdyby ci najlepsi mogli przejść do zachodnich klubów. Zgodnie z ówczesnymi przepisami, byli za młodzi na wyjazd za granicę, a nielegalne pozostanie na Zachodzie nie wchodziło w grę. Zamiast Madrytu czy Monachium byli skazani na Mielec, Chorzów czy Zabrze. W meczach towarzyskich przed igrzyskami było źle – porażka goniła porażkę. Dopiero przed wylotem do Kanady Polacy przypomnieli sobie dni chwały, wygrywając 3:0 na Stadionie Śląskim z olimpijską reprezentacją Brazylii. 
Sukces mogli osiągnąć następcy gwiazd, ale „młodych gniewnych” Górski z oporami wprowadzał do kadry. Jak dał im szansę w meczach towarzyskich, to do Montrealu już nie zabrał. Tak było ze Zbigniewem Bońkiem. 

Zbigniew Boniek przed meczem z Argentyną.Zbigniew Boniek przed meczem z Argentyną.
FOT. PAP

Zbigniew Boniek zadebiutował w reprezentacji w marcu 1976 roku w towarzyskim meczu z Argentyną. Na igrzyska do Montrealu jednak nie pojechał.

Zaczęło się od falstartu – bezbramkowego remisu z Kubą. Drużyna grała fatalnie i takie też były nastroje po meczu. Swoje dołożył Górski na pomeczowej konferencji prasowej: – Moi zawodnicy grali dziś jak profesorowie futbolu. Myśleli, że rywale już na dźwięk ich nazwisk położą się na boisku. Nie realizowali w ogóle założeń taktycznych. 

Kazimierz Górski krytykuje podejście piłkarzy do gry w reprezentacji, konferencja po meczu z Kubą, Montreal 18.07.1976

Piłkarze byli w szoku. Dotychczas takie słowa słyszeli od Górskiego tylko w szatni, a nie na konferencji prasowej. 
– Do tej pory nasz selekcjoner, gdy coś leżało mu na sercu, nie owijał niczego w bawełnę i najpierw z nami prał te brudy. Teraz okazało się nagle, że zaistniał podział na „ja” i „oni” – tak opisywał tę sprawę Jan Tomaszewski w książce „Kulisy reprezentacyjnej piłki”.

Jan Tomaszewski.Jan Tomaszewski.
FOT. EAST NEWS

Podczas igrzysk w Montrealu po raz pierwszy doszło do nieporozumień między trenerem Kazimierzem Górskim a piłkarzami. Ciśnienia nie wytrzymał między innymi Jan Tomaszewski, który w finałowym meczu opuścił boisko już po 20 minutach.

W kolejnym meczu – z Iranem – było jeszcze gorzej. Trochę tak jak w słynnej powieści dla młodzieży Adama Bahdaja „Do przerwy 0:1”. Wcześniej Persowie wygrali z Kubą 1:0 i jeszcze jeden ich gol wystarczył, by Polacy odpadli z turnieju już po fazie grupowej. Nic dziwnego, że w szatni było nerwowo, a do akcji wkroczył kapitan drużyny. 
– Panowie, daję sobie i wam dwadzieścia minut na zmianę wyniku. Wyobrażacie sobie, że możemy przegrać z Iranem? – pytał Kazimierz Deyna.
Pomogło. Polacy wygrali 3:2, a w kolejnych meczach pokonali Koreę Północną i dobrze im znaną olimpijską reprezentację Brazylii.

Akcja z meczu Polska - NRD 1:3.Akcja z meczu Polska - NRD 1:3.
FOT. PAP

Kazimierz Deyna (drugi z prawej) świetnie się sprawdził w roli kapitana. To w dużej mierze dzięki niemu udało się pokonać kryzys zespołu po pierwszej połowie meczu z Iranem.

W finale czekali już wschodni Niemcy. I wróciły koszmary z pierwszych meczów igrzysk. Przed meczem filar obrony Jerzy Gorgoń zgłosił kontuzję i został na ławce rezerwowych. Po czternastu minutach było 2:0 dla NRD. Sześć minut później zestresowany Tomaszewski zszedł z bramki. Zastąpił go Piotr Mowlik. To było za dużo nawet na trzecią drużynę świata. Skończyło się 1:3, ale srebrny medal przyjęto w kraju jak klęskę. Odczuli to piłkarze. Do kraju przylecieli po dziesięciogodzinnej podróży samolotem rejsowym, choć reszta ekipy wracała z igrzysk dwoma czarterami. Na Okęciu „dogrywkę” drużynie Górskiego zrobili… celnicy. Trzech piłkarzy poddano rewizji osobistej, pozostałym dokładnie przeszukano bagaże. Kilku zawodników musiało zapłacić cło za kupione w Kanadzie towary. 

Srebrni medaliści igrzysk w Montrealu.Srebrni medaliści igrzysk w Montrealu.
FOT. EAST NEWS

Miny polskich piłkarzy po ceremonii medalowej mówią wszystko. Od lewej: Henryk Kasperczak, Grzegorz Lato i Zygmunt Maszczyk.

To był koniec legendarnej drużyny. Kazimierz Górski zrezygnował z funkcji selekcjonera i wyjechał do Grecji. Ale przedtem powiedział prorocze słowa: – Jeśli srebrny medal olimpijski był porażką, to ja chętnie zaczekam na kolejny.
Musiał czekać szesnaście lat. W Barcelonie jego wynik powtórzyła drużyna Janusza Wójcika, a Górski był wtedy… prezesem PZPN. Ale to już zupełnie inna historia.

Mecz miał się odbyć 31 lipca na stadionie olimpijskim w Montrealu. Pierwszy gwizdek o 21:30. Tyle że do naszego sztabu dotarła informacja, że finał zaczyna się kilka godzin wcześniej. Przyjechaliśmy, przebraliśmy się i poszliśmy na boisko się rozgrzewać. A tu zamiast Niemców widzimy puste trybuny, zryte boisko i poustawiane przeszkody do zawodów jeździeckich. Okazało się, że dzień wcześniej w tym miejscu odbywał się konkurs w ujeżdżeniu i panował ogromny bałagan. […] Po jakimś czasie przeszkody uprzątnięto, a na murawę wjechała ciężarówka z piaskiem. […] My w tym czasie siedzieliśmy w szatni, deski na goleniach, buty na nogach, koszulki na grzbiecie. Wszyscy podminowani. Po dwóch godzinach bezczynnego czekania znowu wyszliśmy na rozgrzewkę.
Fragment książki Jacka Kurowskiego i Andrzeja Szarmacha „Szarmach – Diabeł nie anioł”, Wydawnictwo Dolnośląskie, 2016
ANDRZEJ SZARMACH O KULISACH FINAŁU Z NRD

NA STARYCH SZPALTACH

Okładka piłki nożnej po meczu Polska - NRD (31.07.1976)Okładka piłki nożnej po meczu Polska - NRD (31.07.1976)

PÓŁKA Z PAMIĄTKAMI

Oryginalny bilet z meczu Polska - NRD (31.07.1976) Oryginalny bilet z meczu Polska - NRD (31.07.1976)
Oryginalny bilet z meczu Polska - NRD (31.07.1976) Oryginalny bilet z meczu Polska - NRD (31.07.1976)
BILET Z KOLEKCJI GRZEGORZA BINKO

KULISY SPOTKANIA

Z. Maszczyk, J. Gorgoń, J. Tomaszewski i K. Górski oceniają turniej w Montrealu po powrocie do kraju, lotnisko Okęcie 04.08.1976
Z notatnika statystyka
AUTOR: Wojciech Frączek
MECZOWY RENTGEN

► Po tej porażce wyrównany został bilans meczów rozegranych w lipcu (11-1-11)
► Mecz nieuznawany przez FIFA za oficjalny
► Pierwszy w historii mecz reprezentacji rozegrany 31 lipca

SERIE I SERIALE

► 20. mecz reprezentacji ze zdobytą bramką na neutralnym boisku
► Piąty mecz reprezentacji rozegrany w Montrealu
► Bramka nr 100 (pierwsza dla NRD w tym meczu) stracona przez reprezentację w meczach o punkty  (MŚ + ME + IO) liczonych razem (eliminacje + finały)

JUBILEUSZE I REKORDY

► 40. mecz Henryka Kasperczaka w reprezentacji
► 20. mecz Henryka Wawrowskiego w reprezentacji
► 15. mecz reprezentacji w finałach igrzysk olimpijskich (uznawany przez PZPN za oficjalny)

PO OSTATNIM GWIZDKU

► Zagrało 12 zawodników z 8 klubów – wszystkie krajowe
► Ostatni 68. mecz Kazimierza Górskiego w roli selekcjonera reprezentacji Polski – to drugi wynik w historii po Antonim Piechniczku (73 mecze)