POLpoland
vs
brazilBRA
06.07.197415:00
Polskapoland
Logotyp mistrzostw świata 1974.Logotyp mistrzostw świata 1974.Mistrzostwa świata 1974
POLpoland
1 : 0
brazilBRA
06.07.197415:0078000
78000
brazilBrazylia
Henryk Kasperczak72'
Grzegorz Lato77'
Jair Ventura Filho Jairzinho76'
Skrót meczu
1. połowa
2. połowa
Strzał K. Deyny, obrona E. Leao
Niecelna główka A. Szarmacha
Główka H. Kasperczaka i pewna obrona E. Leao
Minimalnie niecelna główka K. Deyny
Strzał Dirceu w słupek
H. Kasperczak chwycił w pół Mirandinhę...
1:0 Gol G. Laty, asysta Z. Maszczyka
G. Lato znowu sam na sam z bramkarzem...

Polska - Brazylia 1:0, 06.07.1974

„Mały finał" dla Polski. Mecz toczył się w ponad 30-stopniowym upale. W takich warunkach lepiej powinni czuć się piłkarze z Ameryki Południowej, ale drużyna Kazimierza Górskiego grała z mistrzami świata sprzed czterech lat jak równy z równym. A Grzegorz Lato po raz kolejny pokazał, że ma niespożyte siły, biegając od jednego pola karnego do drugiego. To po jego strzale Polska została trzecią drużyną globu, a Lato zapewnił sobie koronę króla strzelców niemieckiego mundialu. To było pierwsze i do tej pory jedyne zwycięstwo biało-czerwonych nad Brazylią.
Poprzednie mecze Polska - Brazylia
Mistrzostwa świata 1938
05.06.1938
Polska
POL
poland
5 : 6
brazil
BRA
Brazylia
Mecze międzypaństwowe
05.06.1966
Brazylia
BRA
brazil
4 : 1
poland
POL
Polska
Mecze międzypaństwowe
08.06.1966
Brazylia
BRA
brazil
2 : 1
poland
POL
Polska
Mecze międzypaństwowe
20.06.1968
Polska
POL
poland
3 : 6
brazil
BRA
Brazylia
Poprzednie mecze
poland
Polska
ZZZZP
Mistrzostwa świata 1974
19.06.1974
POL
poland
7 : 0
haiti
HAI
Mistrzostwa świata 1974
19.06.1974
Mistrzostwa świata 1974
23.06.1974
POL
poland
2 : 1
italy
ITA
Mistrzostwa świata 1974
23.06.1974
Mistrzostwa świata 1974
26.06.1974
POL
poland
1 : 0
sweden
SWE
Mistrzostwa świata 1974
26.06.1974
Mistrzostwa świata 1974
30.06.1974
POL
poland
2 : 1
yugoslavia
YUG
Mistrzostwa świata 1974
30.06.1974
Mistrzostwa świata 1974
03.07.1974
FRG
west-germany-rfn
1 : 0
poland
POL
Mistrzostwa świata 1974
03.07.1974
brazil
Brazylia
RZZZP
Mistrzostwa świata 1974
18.06.1974
SCO
scotland
0 : 0
brazil
BRA
Mistrzostwa świata 1974
18.06.1974
Mistrzostwa świata 1974
22.06.1974
ZAI
Zaire
0 : 3
brazil
BRA
Mistrzostwa świata 1974
22.06.1974
Mistrzostwa świata 1974
26.06.1974
BRA
brazil
1 : 0
ddr
GDR
Mistrzostwa świata 1974
26.06.1974
Mistrzostwa świata 1974
30.06.1974
ARG
argentina
1 : 2
brazil
BRA
Mistrzostwa świata 1974
30.06.1974
Mistrzostwa świata 1974
03.07.1974
NED
netherlands
2 : 0
brazil
BRA
Mistrzostwa świata 1974
03.07.1974
Przebieg spotkania
Relacja ze spotkania
Relacja ze spotkania
Zobacz składy drużyn:
Polska
Brazylia
Pierwszy gwizdek! Zaczynamy spotkanie!
Sędzia kończy pierwszą połowę.
Sędzia rozpoczyna drugą połowę.
66
Zmiana Brazylia.
Ferreira Ademir da Guia
Sebastião Miranda Mirandinha
brazil
72
Żółta kartka! Henryk Kasperczak!
Henryk Kasperczak
poland
73
Zmiana Polska.
Henryk Kasperczak
Lesław Ćmikiewicz
poland
75
Zmiana Polska.
Andrzej Szarmach
Zdzisław Kapka
poland
76
Żółta kartka! Jair Ventura Filho Jairzinho!
Jair Ventura Filho Jairzinho
brazil
77
GOOOL! Grzegorz Lato!
Grzegorz Lato
poland
Sędzia kończy mecz. Spotkanie zakończyło się wynikiem 1:0.
Wybierz drużynę:
poland
1
0
brazil
Sędzia: Aurelio Angonese
Czerwona koszulka reprezentacji Polski z 1973, długi rękaw, orzełek bez korony pośrodku klatki piersiowejCzerwona koszulka reprezentacji Polski z 1973, długi rękaw, orzełek bez korony pośrodku klatki piersiowej
2
JanTomaszewski
Czerwona koszulka reprezentacji Polski z 1973, długi rękaw, orzełek bez korony pośrodku klatki piersiowejCzerwona koszulka reprezentacji Polski z 1973, długi rękaw, orzełek bez korony pośrodku klatki piersiowej
10
AdamMusiał
Czerwona koszulka reprezentacji Polski z 1973, długi rękaw, orzełek bez korony pośrodku klatki piersiowejCzerwona koszulka reprezentacji Polski z 1973, długi rękaw, orzełek bez korony pośrodku klatki piersiowej
9
WładysławŻmuda
Czerwona koszulka reprezentacji Polski z 1973, długi rękaw, orzełek bez korony pośrodku klatki piersiowejCzerwona koszulka reprezentacji Polski z 1973, długi rękaw, orzełek bez korony pośrodku klatki piersiowej
6
JerzyGorgoń
Czerwona koszulka reprezentacji Polski z 1973, długi rękaw, orzełek bez korony pośrodku klatki piersiowejCzerwona koszulka reprezentacji Polski z 1973, długi rękaw, orzełek bez korony pośrodku klatki piersiowej
4
AntoniSzymanowski
Czerwona koszulka reprezentacji Polski z 1973, długi rękaw, orzełek bez korony pośrodku klatki piersiowejCzerwona koszulka reprezentacji Polski z 1973, długi rękaw, orzełek bez korony pośrodku klatki piersiowej
14
ZygmuntMaszczyk
Czerwona koszulka reprezentacji Polski z 1973, długi rękaw, orzełek bez korony pośrodku klatki piersiowejCzerwona koszulka reprezentacji Polski z 1973, długi rękaw, orzełek bez korony pośrodku klatki piersiowej
12
KazimierzDeyna
Czerwona koszulka reprezentacji Polski z 1973, długi rękaw, orzełek bez korony pośrodku klatki piersiowejCzerwona koszulka reprezentacji Polski z 1973, długi rękaw, orzełek bez korony pośrodku klatki piersiowej
13
HenrykKasperczak
Czerwona koszulka reprezentacji Polski z 1973, długi rękaw, orzełek bez korony pośrodku klatki piersiowejCzerwona koszulka reprezentacji Polski z 1973, długi rękaw, orzełek bez korony pośrodku klatki piersiowej
18
RobertGadocha
Czerwona koszulka reprezentacji Polski z 1973, długi rękaw, orzełek bez korony pośrodku klatki piersiowejCzerwona koszulka reprezentacji Polski z 1973, długi rękaw, orzełek bez korony pośrodku klatki piersiowej
17
AndrzejSzarmach
Czerwona koszulka reprezentacji Polski z 1973, długi rękaw, orzełek bez korony pośrodku klatki piersiowejCzerwona koszulka reprezentacji Polski z 1973, długi rękaw, orzełek bez korony pośrodku klatki piersiowej
16
GrzegorzLato
Czerwona koszulka reprezentacji Polski z 1973, długi rękaw, orzełek bez korony pośrodku klatki piersiowejCzerwona koszulka reprezentacji Polski z 1973, długi rękaw, orzełek bez korony pośrodku klatki piersiowej
11
LesławĆmikiewicz
Czerwona koszulka reprezentacji Polski z 1973, długi rękaw, orzełek bez korony pośrodku klatki piersiowejCzerwona koszulka reprezentacji Polski z 1973, długi rękaw, orzełek bez korony pośrodku klatki piersiowej
20
ZdzisławKapka
Czerwona koszulka reprezentacji Polski z 1973, długi rękaw, orzełek bez korony pośrodku klatki piersiowejCzerwona koszulka reprezentacji Polski z 1973, długi rękaw, orzełek bez korony pośrodku klatki piersiowej
2
J. Tomaszewski
Czerwona koszulka reprezentacji Polski z 1973, długi rękaw, orzełek bez korony pośrodku klatki piersiowejCzerwona koszulka reprezentacji Polski z 1973, długi rękaw, orzełek bez korony pośrodku klatki piersiowej
10
A. Musiał
Czerwona koszulka reprezentacji Polski z 1973, długi rękaw, orzełek bez korony pośrodku klatki piersiowejCzerwona koszulka reprezentacji Polski z 1973, długi rękaw, orzełek bez korony pośrodku klatki piersiowej
9
W. Żmuda
Czerwona koszulka reprezentacji Polski z 1973, długi rękaw, orzełek bez korony pośrodku klatki piersiowejCzerwona koszulka reprezentacji Polski z 1973, długi rękaw, orzełek bez korony pośrodku klatki piersiowej
6
J. Gorgoń
Czerwona koszulka reprezentacji Polski z 1973, długi rękaw, orzełek bez korony pośrodku klatki piersiowejCzerwona koszulka reprezentacji Polski z 1973, długi rękaw, orzełek bez korony pośrodku klatki piersiowej
4
A. Szymanowski
Czerwona koszulka reprezentacji Polski z 1973, długi rękaw, orzełek bez korony pośrodku klatki piersiowejCzerwona koszulka reprezentacji Polski z 1973, długi rękaw, orzełek bez korony pośrodku klatki piersiowej
14
Z. Maszczyk
Czerwona koszulka reprezentacji Polski z 1973, długi rękaw, orzełek bez korony pośrodku klatki piersiowejCzerwona koszulka reprezentacji Polski z 1973, długi rękaw, orzełek bez korony pośrodku klatki piersiowej
12
K. Deyna
Czerwona koszulka reprezentacji Polski z 1973, długi rękaw, orzełek bez korony pośrodku klatki piersiowejCzerwona koszulka reprezentacji Polski z 1973, długi rękaw, orzełek bez korony pośrodku klatki piersiowej
13
H. Kasperczak
Czerwona koszulka reprezentacji Polski z 1973, długi rękaw, orzełek bez korony pośrodku klatki piersiowejCzerwona koszulka reprezentacji Polski z 1973, długi rękaw, orzełek bez korony pośrodku klatki piersiowej
18
R. Gadocha
Czerwona koszulka reprezentacji Polski z 1973, długi rękaw, orzełek bez korony pośrodku klatki piersiowejCzerwona koszulka reprezentacji Polski z 1973, długi rękaw, orzełek bez korony pośrodku klatki piersiowej
17
A. Szarmach
Czerwona koszulka reprezentacji Polski z 1973, długi rękaw, orzełek bez korony pośrodku klatki piersiowejCzerwona koszulka reprezentacji Polski z 1973, długi rękaw, orzełek bez korony pośrodku klatki piersiowej
16
G. Lato
Pierwszy gwizdek! Zaczynamy spotkanie!
66
72
73
75
76
77
Sędzia:Aurelio Angonese

11

L. Ćmikiewicz

20

Z. Kapka

Na Alfredo Di Stefano największe wrażenie zrobili przede wszystkim Polacy. „Ci ostatni” – powiedział – „zrozumieli, że ruchliwość stanowi decydujący atut w nowoczesnych rozgrywkach. Posiedli sztukę pomagania temu, który ma piłkę, proponując jego taktycznej wyobraźni wiele rozwiązań przez pozostawienie mu zawsze możliwości odwodu. […] Dodajcie do tego indywidualną technikę wysokiej jakości, oddaną na usługi godnej uwagi determinacji, a zrozumiecie, dlaczego doceniam polski cocktail”.
„Le Figaro” (26 czerwca 1974)
Fragmenty książki „Srebrna drużyna”, Krajowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1974
Polska - Brazylia 1:0, 06.07.1974Polska - Brazylia 1:0, 06.07.1974
FOT. EAST NEWS

Reprezentacja Polski przed meczem z Brazylią, od lewej: Zygmunt Maszczyk, Robert Gadocha, Adam Musiał, Grzegorz Lato, Andrzej Szarmach, Henryk Kasperczak, Antoni Szymanowski, Władysław Żmuda, Jerzy Gorgoń, Jan Tomaszewski, Kazimierz Deyna.

Statystyki meczowe
poland
Polska
POL
1 : 0
brazil
BRA
Brazylia
18
Wszystkie strzały
16
8
Strzały celne
6
10
Strzały niecelne
10
3
Rzuty rożne
10
15
Faule
6
1
Żółte kartki
1
0
Czerwone kartki
0
1
Spalone
5
Polska pokazała piłkę nożną pierwszej jakości, nowoczesną, szybką, techniczną i piękną. I wszyscy zdumieliśmy się, podziwiając talenty, takie jak Deyna, Lato, Szarmach, Gadocha, Kasperczak, Gorgoń.
„L’Unita” (8 lipca 1974)
Fragmenty książki „Srebrna drużyna”, Krajowa Agencja Wydawnicza, Warszawa 1974
POSTACIE MECZU
Polska - Brazylia 06.07.1974, Grzegorz LatoPolska - Brazylia 06.07.1974, Grzegorz Lato
Grzegorz
Lato
W reprezentacji od 17.11.1971
Gole
1
Strzały celne
3
Strzały niecelne
1
Asysty
0
Spalone
0
Faulował
0
Był faulowany
1
Mirandinha.Mirandinha.

Mirandinha
W reprezentacji od 31.03.1974
Gole
0
Strzały celne
0
Strzały niecelne
0
Asysty
0
Spalone
0
Faulował
0
Był faulowany
2

POJEDYNEK SZYBKOBIEGACZY

72. minuta. Mirandinha przechwycił piłkę w środku pola i błyskawicznie minął Henryka Kasperczaka. Za chwilę Brazylijczyk znalazł się w sytuacji sam na sam z bramkarzem. Polak nie dał za wygraną, ale wszystko, co mógł zrobić, to złapać za rękę szybkiego jak wiatr Mirandinhę. Za ten ewidentny faul Kasperczak dostał żółtą kartkę, ale uratował drużynę od straty gola. Pięć minut później akcja przeniosła się pod drugie pole karne. Tym razem na czystą pozycję wyszedł Grzegorz Lato, a goniący go Alfredo w przepisowy sposób próbował zatrzymać Polaka. Nie dał rady. Lato był dla niego za szybki i strzelił zwycięskiego gola. Dwie podobne sytuacje, dwa różne zachowania. Które lepsze?


 

FUTBOLOWE ABECADŁO

MISTRZOSTW ŚWIATA'74

Autor: Rafał Byrski

Polska - Argentyna 15.06.1974Polska - Argentyna 15.06.1974
FOT. PAP

Jerzy Gorgoń w „powietrznym balecie" w meczu z Argentyną.

A – jak Argentyna. Nasz pierwszy rywal na niemieckim mundialu. Trenerem drużyny z Ameryki Południowej był Vladislao Cap, którego ojciec urodził się w wiosce pod Sanokiem i jeszcze przed II wojną światową wyemigrował do Argentyny. Na stadionie w Stuttgarcie sentymentów jednak nie było. Polacy wygrali 3:2 i z przytupem weszli w turniej. Argentyńczykom nie pomógł nawet… wielki bęben, za pomocą którego ich kibice robili na trybunach niewiarygodny hałas. W ośmiu występach w finałach MŚ Polakom tylko raz udało się wygrać pierwszy mecz w turnieju. Właśnie z Argentyną.


B – jak bank informacji. Zbieranie wszystkich dostępnych danych o przeciwnikach nie było wtedy powszechne, ale w reprezentacji Polski zajmował się tym Jacek Gmoch. Zachodni dziennikarze pisali o jego pracy entuzjastycznie i w tym upatrywali tajemnicy naszych sukcesów. Piłkarze podchodzili do tych nowinek z większą rezerwą. Doszło do tego, że przed jedną z odpraw taktycznych schowali Gmochowi notatki na… żyrandolu.


C – czy mogliśmy zostać mistrzami świata? Przed mundialem było to pytanie z gatunku retoryczno-ironicznych. Okazało się, że tak blisko tytułu nie byliśmy nigdy wcześniej ani nigdy później. Gdyby decydujący o awansie do finału mecz z RFN odbył się na suchym boisku, gdyby mógł zagrać w nim kontuzjowany Andrzej Szarmach, gdyby niemiecki bramkarz Sepp Maier miał trochę gorszy dzień, gdyby szczęście było po naszej stronie… Żal straconej szansy.


D – jak doping. Polska ekipa po meczu z Haiti przeżyła chwilę strachu. Niemiecka gazeta podała, że u jednego z naszych zawodników wykryto środek dopingujący. Na szczęście szybko przyszło sprostowanie. Doping rzeczywiście był, ale u… Haitańczyka Ernesta Jeana-Josepha. Był to pierwszy udowodniony przypadek stosowania niedozwolonych środków w czasie MŚ. Cała sprawa przypomina stary, ale wciąż aktualny dowcip: „Czy to prawda, że w Moskwie na Placu Czerwonym rozdają samochody? Tak, to prawda, tylko że nie w Moskwie, a w Leningradzie, i nie na Placu Czerwonym, ale na Placu Rewolucji, i nie samochody, a rowery, i nie rozdają, a kradną.”


E – jak Europa. To już norma. W mundialach rozgrywanych na Starym Kontynencie Europa górą. Tylko Brazylijczykom w 1958 roku w Szwecji udało się zerwać z tą tradycją. Na turnieju w Niemczech poszło zgodnie z planem. Całe podium zajęły drużyny europejskie: RFN, Holandia i Polska.


F – jak feta. Rewelacyjnej drużynie Kazimierza Górskiego urządzono… rewelacyjne powitanie. Piłkarze jechali warszawskimi ulicami odkrytym autokarem w tłumie wiwatujących kibiców. „Jedyne kwiaty, jakie widywałem, to na cmentarzu albo w Dzień Nauczyciela, a tu całe ulice zaścielone były kwiatami” – wspominał dziennikarz Paweł Zarzeczny w książce Karoliny Apiecionek „Mundial 74. Dogrywka”. Piłkarze także byli w szoku. Równie entuzjastycznie i spontanicznie witano w stolicy pięć lat później papieża Jana Pawła II w czasie jego pierwszej pielgrzymki do Polski.

mistrzostwa świata 1974 - przywitanie Polaków w Warszawiemistrzostwa świata 1974 - przywitanie Polaków w Warszawie
FOT. EAST NEWS

W Warszawie na trzecią drużynę świata czekały tłumy kibiców. Na pierwszym planie, od lewej: Kazimierz Deyna, Andrzej Szarmach i Andrzej Strejlau. Poniżej znany dziennikarz i komentator sportowy TVP Tomasz Hopfer.

G – jak Generał. Tak francuscy dziennikarze pisali o Kazimierzu Deynie. To kwintesencja jego stylu gry i pozycji w zespole. W prestiżowym plebiscycie „France Football” na najlepszego piłkarza Europy 1974 roku Deyna zajął trzecie miejsce za Holendrem Johanem Cruyffem i Niemcem Franzem Beckenbauerem. Ten wynik powtórzył osiem lat później Zbigniew Boniek.


H – jak Haiti. Pogrom piłkarskiej reprezentacji tego kraju w meczu z Polską (0:7) miał także konsekwencje polityczne. Dyktator Haiti Jean-Claude Duvalier (zwany „Baby Doc”) odebrał prawa konstytucyjne białym mieszkańcom tego państwa. Duvalier nigdy nie wytłumaczył się z tej decyzji, ale dwanaście lat później oskarżony o korupcję i stosowanie tortur musiał w niesławie opuścić kraj. Wrócił w 2011 roku, a trzy lata później zmarł.

 

Jean - Claude Duvalier Jean - Claude Duvalier
FOT. PAP

Dyktator Haiti Jean-Claude Duvalier.

I – jak intuicja. Co powinien mieć wielki trener? Na pewno intuicję. Kazimierz Górski miał jej w nadmiarze. Z drużyny, która zremisowała z Anglią 1:1, wymienił trzy ważne ogniwa. Stopera Mirosława Bulzackiego zastąpił zaledwie 20-letnim Władysławem Żmudą, pomocnik Zygmunt Maszczyk wygrał rywalizację z Lesławem Ćmikiewiczem, a z młodzieżówki selekcjoner wyciągnął Andrzeja Szarmacha, który „wyrzucił” ze składu bohatera z Wembley Jana Domarskiego. Efekt? Żmuda został rewelacją turnieju, Maszczyk wybitnym specjalistą od „czarnej roboty”, a Szarmach wicekrólem strzelców. „Zawsze wychodziłem z założenia, że jest dobrze, ale może być jeszcze lepiej. Szukałem, sprawdzałem, eksperymentowałem. I z reguły wychodziło na moje” – wspominał po latach Górski.


J – jak Jugosławia. „Co pan wie o Jugosławii?” – zapytano przed meczem z reprezentacją tego kraju Jacka Gmocha. „To piękny kraj, byłem tam z żoną” – odpowiedział szef banku informacji. Graliśmy z drużyną, w której występowali najlepsi piłkarze z Chorwacji, Serbii, Czarnogóry, Bośni i Hercegowiny, Słowenii i Macedonii. Właśnie z takim dream-teamem drużyna Górskiego wygrała 2:1. Akcją meczu, a może całego turnieju, był kapitalny rajd Roberta Gadochy, niestety nie zakończony bramką. Dwanaście lat później podobnym wyczynem, tyle że ze szczęśliwszym finałem, popisał się Diego Maradona w meczu Argentyny z Anglią na meksykańskim mundialu.


K – jak karne. „Stosowałem metodę, którą nazywałem podwójnym rzutem. Strzelec rusza do piłki, ja markuję ruch w prawo, za sekundę w lewo. On to wszystko widzi, lecz w pewnym momencie musi spojrzeć na piłkę i wtedy ja idę zdecydowanie w prawo, zupełnie na ślepo”. Tak o tajemnicy obrony karnych opowiadał w „Przeglądzie Sportowym” Jan Tomaszewski. Na mundialu w Niemczech teorię przekuł w praktykę. Obronił dwie jedenastki: Staffana Tappera i Uli Hoenessa. Dziewiętnaście lat po mundialu szwedzcy dziennikarze przywieźli Tappera do Łodzi. Na stadionie ŁKS-u Szwed wykorzystał wszystkie pięć prób. Przypomina to jednak spotkanie po latach ze szkolną miłością na zjeździe absolwentów. Niby bohaterowie ci sami, ale emocje znacznie mniejsze.

Tapper strzela po latach karnego TomaszewskiemuTapper strzela po latach karnego Tomaszewskiemu
FOT. PAP

Spotkanie po latach. W 2003 roku na stadionie ŁKS-u Staffan Tapper znowu strzelał jedenastkę Janowi Tomaszewskiemu. Tym razem Szwed się nie pomylił.

L – jak liderzy. Ofensywny i widowiskowy styl gry Polaków miał odzwierciedlenie w klasyfikacjach strzeleckich. Królem strzelców (z 7 golami) został Grzegorz Lato, a wicekrólem Andrzej Szarmach (5 bramek). Polacy zdobyli także puchar tygodnika „Kicker” dla najskuteczniejszej drużyny turnieju. W siedmiu meczach strzelili 16 goli.


Ł – jak łapówka. Polacy po dwóch meczach grupowych mieli już zapewniony awans. Wynikiem ostatniego meczu biało-czerwonych z Włochami bardzo zainteresowani byli Argentyńczycy. By zmotywować naszych piłkarzy, podobno przekazali Robertowi Gadosze 18 tysięcy dolarów. Polak nie podzielił się jednak pieniędzmi z kolegami z drużyny. Afera wybuchła 30 lat po niemieckim mundialu. Ujawnił ją w swojej książce Grzegorz Lato, który o całej sprawie dowiedział się od Argentyńczyka Rubena Ayali. Gadocha zaprzeczał, by przyjął te pieniądze, ale wyjechał do Stanów Zjednoczonych i zerwał kontakt z dawnymi kolegami z drużyny.


M – jak Murrhardt. W tej miejscowości, w hotelu „Sonne Post”, mieszkali w czasie mundialu polscy piłkarze. Ośrodek polecił Górskiemu były selekcjoner reprezentacji Niemiec Sepp Herberger. „W Murrhardt przygotowywaliśmy się do finałów MŚ w Szwajcarii i wróciliśmy ze złotym medalem. Wam także przyniesie szczęście” – zapewniał Herberger. I nie pomylił się.

Polska - mistrzostwa świata 1974 - Murrhardt Polska - mistrzostwa świata 1974 - Murrhardt
FOT. PAP

W hotelu „Sonne Post" polscy piłkarze czuli się jak w domu. Tym razem w rolę kucharzy wcielili się (od lewej): Roman Jakóbczak, Robert Gadocha i Zygmunt Maszczyk.

N – jak numery na koszulkach. Dlaczego Tomaszewski grał z numerem dwa, Deyna z dwunastką, a Lato z szesnastką? Wynikało to z niedopatrzenia PZPN. Związkowi działacze niezbyt uważnie przeczytali regulamin turnieju i wysłali do FIFA listę z zawodnikami uporządkowanymi pozycjami na boisku, a nie kolejnymi numerami. Gdy dostrzeżono pomyłkę, na korektę było już za późno.


O – jak orzełek. Jan Tomaszewski na swojej bramkarskiej bluzie… nie miał godła narodowego. „Działacze twierdzili, że nie wypada, by rywale strzelali w naszego orła. Nie wypada także, bym tarzał się po boisku w bluzie z wizerunkiem naszego narodowego godła. Uznali to za profanację” – opowiadał Tomaszewski w programie TVP  „To był rok". 


P – jak premie. Każdy z piłkarzy dostał po turnieju po trzy tysiące dolarów, czyli około stu tysięcy złotych. W czasie mundialu zawodnicy otrzymywali także diety – dwa dolary dziennie plus dwadzieścia dolarów za wygrany mecz. PZPN zarobił za udział w mundialu prawie milion dolarów. Z tych środków dwa lata później pokryto koszty wyjazdu polskiej ekipy na igrzyska w Montrealu.


R – jak Rodowicz Maryla. W czasie ceremonii otwarcia mistrzostw świata zaśpiewała piosenkę „Futbol, futbol, futbol”. Autorem słów był Jonasz Kofta, a muzykę skomponował Leszek Bogdanowicz. Czterdzieści dwa lata później właśnie ten utwór wygrał plebiscyt Radiowej Jedynki na piłkarski przebój wszech czasów. W trakcie mundialu 1974 Rodowicz odniosła jeszcze jeden sukces. Udało jej się namówić do wspólnego zdjęcia słynnego brazylijskiego piłkarza Pelé. Podobno Król Futbolu zrobił to za darmo, a nie było to wtedy regułą.

Maryla Rodowicz śpiewa „Futbol, futbol, futbol", ceremonia otwarcia mistrzostw, Frankfurt nad Menem 13.06.1974
mistrzostwa świata 1974 - rodowicz i pele mistrzostwa świata 1974 - rodowicz i pele
FOT. EAST NEWS

Maryla Rodowicz ze słynnym brazylijskim piłkarzem Pelé. Oboje wystąpili podczas ceremonii otwarcia MŚ 1974, która odbyła się we Frankfurcie nad Menem.

S – jak senatorowie. Tak złośliwie o swojej drużynie mówili włoscy dziennikarze i kibice. Squadra Azzurra przyjechała na mundial w roli faworyta. Grupę eliminacyjną wygrała bez straty bramki, a Dino Zoff nie puścił gola od ponad 1000 minut. Nikt nie spodziewał się, że już po trzech meczach Italia będzie wracać do domu. Włosi mieli drużynę pełną gwiazd, ale… jedną z najstarszych w turnieju. W meczu z Polską czterech piłkarzy z podstawowego składu miało ponad 30 lat, a trzech kolejnych zbliżało się do trzydziestki. „Senatorom” brakowało sił na występy co kilka dni. Najlepszy mecz zagrali na pożegnanie, ale Polacy spisali się jeszcze lepiej.


T – jak Tip i Tap. Tak nazywały się oficjalne maskotki niemieckiego mundialu. Przedstawiały dwóch młodych zawodników, a autorem projektu był Horst Schaefer. Andrzej Gowarzewski w „Encyklopedii piłkarskich mistrzostw świata” napisał, że po konsultacji z Schaeferem udało mu się rozszyfrować. kto jest kim w tej parze. Wyższy, blondyn, to Tap, a mały, pucołowaty, ciemnowłosy piegus to Tip. Polskim dzieciom i tak kojarzyli się z Bolkiem i Lolkiem.

maskotki MŚ 1974maskotki MŚ 1974
FOT. PAP

Państwo pozwolą, przed Wami oficjalne maskotki MŚ'74, Tip (z lewej) i Tap.

U – jak ulewa. Starcie z RFN-em przeszło do historii pod nazwą „Mecz na wodzie”. Oberwanie chmury, jakie przeszło nad stadionem we Frankfurcie nad Menem, sprawiło, że rozpoczęcie spotkania opóźniło się o pół godziny. Nasiąknięte wodą boisko, mimo pracy służb porządkowych i straży pożarnej, przypominało bajoro. Austriacki sędzia Erich Linemayr nie zdecydował się jednak na przełożenie meczu. W anormalnych warunkach Polacy przegrali 0:1 i stracili szansę na występ w finale.


W – jak wstrząs. W meczu ze Szwecją zamiast Adama Musiała zagrał Zbigniew Gut. Skąd ta zmiana? Po spotkaniu z Włochami piłkarze dostali wolne do 23:00. Część z nich wybrała się na piwo do Murrhardt, a Musiał był w gronie piłkarzy, którzy potem się spóźnili do hotelu. „Trener Górski siedział przy barku w holu, chłopaki bokiem po schodkach, a ja zamiast iść z nimi wdałem się w dyskusję, aby usprawiedliwić nasz późny powrót” – opowiadał Musiał w książce „Mundial 74. Dogrywka”. Początkowo Górski chciał, by Musiał od razu wracał do kraju, ale dał się przekonać piłkarzom i odsunął obrońcę tylko od meczu ze Szwecją. „Zobaczyłem, że po trzech zwycięstwach wkradło się rozprężenie. Chciałem wstrząsnąć drużyną i wykorzystałem do tego sprawę Musiała” – wspominał po latach Górski.

MŚ 1974 - przygotowania kadry - ZakopaneMŚ 1974 - przygotowania kadry - Zakopane
FOT. PAP

W pięknych okolicznościach przyrody Zakopanego, choć przy deszczowej pogodzie, przygotowywali się Polacy do MŚ'74. Na pierwszym planie Mirosław Bulzacki i trener Kazimierz Górski.

Z – jak Zakopane. W stolicy polskich Tatr piłkarze Górskiego przygotowywali się do MŚ. Powiedzieć, że pogoda ich nie rozpieszczała, to… nic nie powiedzieć. Dzień w dzień lało jak z cebra. W takich warunkach łatwo o choroby i kontuzje, ale tych poważniejszych udało się uniknąć. Właśnie na tym zgrupowaniu zrobiono pamiętne zdjęcie kadry. Plakat z tą fotografią jeszcze długo po mistrzostwach wisiał w wielu polskich domach. Podczas sesji Kazimierz Deyna wystąpił w stroju piłkarskim, ale z… zegarkiem na ręku. Na zdjęciu zabrakło Jacka Gmocha. Powód? Prozaiczny. Nie było go wtedy w Zakopanem.

KULISY SPOTKANIA

Triumfalny powrót do kraju i spotkanie z pierwszym sekretarzem KC PZPR Edwardem Gierkiem, Warszawa i Jabłonna 09.07.1974
GRAFIKA - LATOGRAFIKA - LATO
Mateusz Sadowski / GRAF. PZPN

NA STARYCH SZPALTACH

Okładka przeglądu sportowego po meczu Polska - Brazylia (06.07.1974)Okładka przeglądu sportowego po meczu Polska - Brazylia (06.07.1974)
Okładka przeglądu sportowego po meczu Polska - Brazylia (06.07.1974)Okładka przeglądu sportowego po meczu Polska - Brazylia (06.07.1974)
Okładka Piłki Nożnej po meczu Polska - Brazylia (08.07.1974)Okładka Piłki Nożnej po meczu Polska - Brazylia (08.07.1974)
Okładka Piłki Nożnej po powrocie Polaków do kraju z MŚ (16.07.1974)Okładka Piłki Nożnej po powrocie Polaków do kraju z MŚ (16.07.1974)

PÓŁKA Z PAMIĄTKAMI

Oryginalny bilet z meczu Polska - Brazylia (06.07.1974)Oryginalny bilet z meczu Polska - Brazylia (06.07.1974)
BILET Z KOLEKCJI GRZEGORZA BINKO
Z notatnika statystyka
AUTOR: Wojciech Frączek
MECZOWY RENTGEN

► Pobity rekord reprezentacji liczby kolejnych zwycięstw (10) w meczach na neutralnym boisku
► Pobity rekord reprezentacji liczby kolejnych meczów bez remisu (10) na neutralnym boisku
► Pobity rekord reprezentacji liczby kolejnych meczów bez porażki (13) na neutralnym boisku
► Pobity rekord reprezentacji liczby kolejnych meczów ze zdobytą bramką (15) na neutralnym boisku
► Pobity rekord reprezentacji liczby kolejnych zwycięstw (6) w finałach mistrzostw świata na neutralnym boisku
► Pobity rekord reprezentacji liczby kolejnych meczów bez remisu (8) w mistrzostwach świata (eliminacje + finały) na neutralnym boisku (wszystkie dotychczasowe mecze)
► Zagrało 13 zawodników z 7 klubów  

 

SERIE I SERIALE

► Pobity rekord reprezentacji liczby kolejnych meczów bez remisu (10) w finałach wielkich imprez  (MŚ + ME + IO)
► Pobity rekord reprezentacji liczby kolejnych meczów bez porażki (6) w finałach mistrzostw świata na neutralnym boisku
► Pobity rekord reprezentacji liczby kolejnych meczów ze zdobytą bramką (6) w mistrzostwach świata (eliminacje + finały) na neutralnym boisku
► Pobity rekord reprezentacji liczby kolejnych meczów bez remisu (7) w finałach mistrzostw świata na neutralnym boisku

JUBILEUSZE I REKORDY

► 50. mecz reprezentacji w mistrzostwach świata i Europy liczonych łącznie (eliminacje + finały)
► 50. mecz reprezentacji ze zdobytą bramką w spotkaniach o punkty (MŚ + ME + IO) liczonych łącznie (eliminacje + finały)
► 15. mecz reprezentacji na terytorium RFN
► 10. mecz Władysława Żmudy w reprezentacji
► 20. mecz reprezentacji na neutralnym boisku

PO OSTATNIM GWIZDKU

► Pobity rekord reprezentacji liczby kolejnych meczów bez remisu (8) w finałach mistrzostw świata

► Pobity rekord reprezentacji liczby kolejnych meczów ze zdobytą bramką (7) w finałach mistrzostw świata na neutralnym boisku

► Pobity rekord reprezentacji liczby kolejnych zwycięstw (9) w finałach wielkich imprez (MŚ + ME + IO) na neutralnym boisku
► Pobity rekord reprezentacji liczby kolejnych meczów bez remisu (9) w finałach wielkich imprez (MŚ + ME + IO) na neutralnym boisku
► Pobity rekord reprezentacji liczby kolejnych meczów bez porażki (12) w finałach wielkich imprez (MŚ + ME + IO) na neutralnym boisku
► Pobity rekord reprezentacji liczby kolejnych meczów ze zdobytą bramką (14) w finałach wielkich imprez (MŚ + ME + IO) na neutralnym boisku

 

SPOTKANIE PO LATACH

Bohaterowie MŚ 1974 spotykają się po 40 latach podczas meczu pierwszej reprezentacji Polska-Litwa, Gdańsk 06.06.2014